Cuma, Eylül 29, 2006
Salı, Eylül 26, 2006
اؤزگهلیکدهن یورولموشام
heydarbayat@yahoo.com
)علی محمد بیانی بهیلرینه، زنگان دوستلاریمیز زنگاندا بیر آغیرلاما تؤرهنی توتوبدورلار، منده اوزاقدان بو یازی ایله او تؤرهنه قاتیلماق ایستهدیم(.
گؤزلریم یومولور، اوسوبون ماشینی شهره گیره – گیره یوخویا دالیرام، نه ایسه یوخوم قاچیر، یئنهده گؤزلریمی یومورام، آمما بو دؤنه قویونلار دومانلی داغینین دوشوندهن یوخاری چیخاراق منی یوخویا آپاریرلار، یوخ ایستهمهییرهم، ایستهییرهم زنگانا گئدهم، گؤزلریمی آچیب، یئنیده زنگانا گئمک خیالی ایله یومورام. اوسوبون اسکی بئنز مینیبوسون مال-درهدهن شهره ساری یورودورهم، آشاغی بولوار، امیرکبیر، سونرا ماشیندان انیب، آتامین الیندهن یاپیشار کن، آشاغی میداندا مئعمار قهوه خاناسینا گیریریک. آتام چانتاسینی قهوهچییه تاپشیریب، منه دئییر: سن اؤزون گئت بیر آز دولان، ناهارا قاییبت بورا، منده گئدیرهم بازارلیغا. میدانین ایچینده توکانلارا باخاباخا گیریرهم یوخاری بازارا. امیدی کیتابفروشیسینین ویترینینه بیر گؤز دولاندیریرام. «خروس لاری» دیوانینین قابیغیندا لاری خوروز گؤزلویو ایله دوز باخیر منیم اوزومه، باش توتوب گئدیرهم، او شولوق بازاردا نئچه زادی داها آرتیق خوشلارام، بیریسی جیغیر بیغیر قوخوسو، اوستونه دوزولموش گؤی بیبارلار، بیرده آچیق یئره چاتمامیش او بوروقدا ساری کؤک قوخوسو، آمما داها خوشلادیغیم یئر اؤندهدیر، خایالیمین فیلینی اویدوران هیندیستان، فردوسی خییاوانینا چاتمامیش مقامی کیتاب ائوی. یوخاری بازارین سول الینده کوچه نین ایچینده بیر بالاجا توکان، کیتابلاری کوچه اوزونو دوزهر. آمال منزوی، قیام زینب انور،طوفان کربلا نادری، ها بئله کیتابلارین آدلارینا باخیرام، چوخو نوحه کیتابی، باشی شولوقدوردا بیر آز.
اورتا یاشلی بیریسی سورور: آقا اصلی کرمده واریز؟
ـ وار
اوندان قاباق من سورورام هاردادیر،
- باخ او اوجدا اوسته دوزولن کیتابلارین ایچینده ساری کیتاب،
کیتابی الیمه آلمیشام، اوتوز تومن، آلیرام، هاردا اوخورام کیتابی، اوردا نه قدر دایانیرام، قهوهخانادا آتامین سسی اوجالیب.
- آقا میری! عیب ائلهمهز اوشاقدی
- اوشاق اولسون آخی من دئمیشم گئت تئز قئییت گل، هئ گؤزله گلهجک، آدامین فیکیری مین یئره گئدیر.
***
گونتای جاوانشیر ایله یاهو مسینجیرده دانیشیریق، میللتیمیزین آز اوخودوغوندان سؤز گئدیر.او، اوخویوب – یازان میللت بو گونه قالماز، دئییر. هه شیفاهی میللتیک دئییرهم،
- شیفاهی میللت، نه گؤزهل، یئترلی بیر ترکیب، ایجازه وئرسهنیز بوندان یازیلاریمدا قوللانیم.
- رجا ائدیرهم
ساری جیلدلی «اصلی کرم» شفاهی خلق ادبیاتی منی شیفاهیلیقدان قورتاریر، من تورکون یازی ادبییاتیلا تانیش اولورام.
زنگان آردالار شهریمدیر، ایکینجی سئوگیم شهری، اوردا اویغارلیغی آستا آستا دوشونمهیه باشلامیشام، سوسقون کوچهلرینده، سئوگیلی آردیجاق، شلوغ بازارلاریندا کیتاب. سئیید مچیدینین او گئنیش حیهطی، اولدوزلو گئجهلری، برقی پونج، و سیرا سیرا دوزولموش بؤیوک کیتابخاناسیندا دوزولموش یاساق کیتابلار، نه ایسه من دونیا و فارس کیلاسیکلهلرینین بیر سیراسین او مچیدده اوخوموشام، آمما هلهده اؤز دیلیمین کیلاسیکلارینین چوخونو اوخومامیشام. زنگاندا مچیدله اوخول ال – اله وئریب، سنی اؤزگهلشدیرسین، قومدا ایسه اؤزگه اولمامیش نه مدرسهیه گئتمک اولار، نه مچیده. اؤزگهلیکدهن یورولموشام، 1379 یانیلماسام، بهار زنجان هفتهلییینین دفترینده، اوتورموشام، اوردا چوخلاریدا واردیر، دوکتور بیگدلی، توکل غنی لو، رئوف طاهری، بیانی الینده چای سینیسی گلیر، ناظیم ایله شاملو حاقدا یازدیغیم مقالهمی اونا وئریرهم، آلیر، اوخویوب اوخومامیش قلمی چیخاردیب باشلاییر ائدیته.
بیر دؤنه سونرا داها بو اولای اولور، ایشیق یول کیتاب ائوینده گنج بیر شاعیریمیزین شعرینی وئریره م اونا، واراغی آچیب آچمامیش، قلمی آلیر الینه. دئمهلی بیانی واختیندان باجاردیغی قدر قوللانماق ایستهییر. متین پوردا اوردادیر، او بیزه قوشولمادان باشین سالیب آشاغایا بیر اؤیرهنجیسل درگی اوخویور. ایللر اؤتور، بیانینین ایشلریندهن آرا سیرا خبریم اولور، آنجاق بو ایللرده آرتیق سعید متینپور ایله ایلگیدهییک، بو ایکی دوست، دئمهلی یازیلاریمی زنگان درگیلرینده یایماقدا منه چوخلو یاردیم ائدیبدیرلر. آمما ایللردهن بری داها بونلارین ایکیسینی بیر یئرده گؤره بیلمهییرهم.
***
یای 1385
زنگانین دادسراسیندا اوتورموشام، اؤرهییم دوتقون، بو وئرانلیقدان چیخسایدیم بیانی گیله بیر زنگ آچاردیم، دون متین پور گیلدهایدیم، یئریز بوش عطیهخانیمین پیشیردییی بالیقلار دوغروداندا یئمهلیایدی. نه قدر آختاردیق بیانینی تاپا بیلمهدیک.
سیجیلمده آنامین سیجیل نومرهسی یازیلماییبدیر، دئییبلر گرک محکمه حوکم وئره یازیلماغینا، یانی گرک محکمه حوکم وئره، آنام منیم آنامدیر، من ایسه اونون اوغلو! ایکی گوندور قاضی بیزی یوبادیب، دئمیشم آقای قاضی من 30 صحیفه مقالهنی بیر گونده یازیب، قایناق وئریب، دوزهرهم بیلگی سایارا، سیز بیر یارپاق یازییا منی بئله یوبادیرسیز.
فارس قاضی قیزیر: بیلیرمیسن بورا هارادیر، بورا محکمهدیر، خانیم زنگ آچ مامور گلسین.
دئییرم: بیلیرهم محکمهدیر، داغ دالیندان کی گلمهمیشم، منده ائله او یئرده فقه و اصول اوخوموشام کی سن اوخویوبسان، اونا گؤرهده بیلیرهم بیر واراق حوکم یازماق بیر بئله سورمهمهلی.
قاضینین دوشو قاییدیر، اوتاقدان چیخیب، محکمهنین سالونوندا یئنهده گؤزلهییرهم، چوخ چکمهدهن منشی خانیم چاغیریر، آقای بیات! بو برگهنی امضالایین، دئمهلی ایشیم بیتیبدیر، ثبت ادارهسینه دوغرو یولا دوشورهم، فیکیرلشهرک: من بیر ژورنالیست، طلبه اولاراق گونوم بودور محکمهلرده، او یازیق ساوادسیز کندلیلر بوردا نه چکیرلر؟
ثبت ادارهسینین اؤنونده دایانمیشام، قارداشیم گئدیب بانکا پول تؤکه، اوزاقدان بیانینی گؤرورهم الینده کاغاذ گلیر، گؤروشوروک، گئدیر کاغاذلاردان کپی آلا، سیز اولون من قاییدیرام، ثبت ادارهسی ده، بیزی یوباتماق ایستهییر، اوچ گوندور اوچ نفر بو شهرده یوبانیریق، بیانی قاییدیب گلیر، یوبانماغیمیزی اونا دئییرهم، اوردا بیر تانیشی وار دئمهلی، او قاتدان بو قاتا، او اوتاقدان بو اوتاغا، نهایت اداره واختی قوتولاندا گلین، سیجیلی آپارین دئییرلر بیزه. بیانی ماشینین دا گتیریب ثبت ادارهسینین اؤنونه، آنام ایله قارداشیمی آپاریریق خالام گیله، اؤزوموز ایسه دولانا – دولانا متین پورو آراییریق، اونو تاپیپ انیریک داش کاروانساراسینا، متین پور ناهار یئییبدیر، من آرتیق بوزباشی سئویرهم بو گونلر، بیانیدا راضیلاشیر، داش کاروانسراسیندا بوزباشی یئیهرک، هر نهدهن سؤز گئدیر، بیانی نهایت تواضع و احتراملا دانیشیر، بیر سورودا چکیر آرایا، دئییر اولونون قولونون آلتینا آغاج قویارلار بو فقهده واردیر یوخسا تورکلرین اؤز دبلریدیر؟ دئییر فارق سومر یازیب، بواوغوزلارین رسملریدیر، من بونون فقهده اولماسین سانیرام، آنجاق سؤز وئریرم باخیب دئیهم.[1]
بیانی، مشروطه آدلیملاریندان اولان شیخ ابراهیم زنجانینین اصلی کرم کیتابیندان سؤز اچیر، حئیرتلهنیرم، بو کیتابی سانکی یایماغادا حاضیرلاییر.
لحظهلر، آنلار، تئز تئز سووشور، بیر زامان ساعات بئش اولدوغونو دویورام، زنگان تئرمالیندا اتوبوسدا اوتورموشام، متین پور ایله بیانی اتوبوسدان اوزاقلاشیرلار، اونلار «مودافیعهسیز شهرین» قوینونا قاییدیرلار[2] . من ایسه بیر گون کندیمیزدهن مینیبوسلا گلدیییم بو شهردهن، اتوبوسلا قوما دوغرو اوزاقلاشیرام. اصلی کرم کیتابینین یئنی واریانتینا فیکیرلشیرهم. ایندی داها آتامدا منی قهوهخانادا گؤزلهمهییر، بیانی اونو یاییملاسا هر بوجاقدا واخت تاپسام کیتابی سونونا کیمی اوخویاجایام.
[1] . ، قوما قاییتدیقدا ذوقی بهی ایله ایکیمیزه باخیریقدا، آمما هله بیانییا دئمهمیشم، فقیه لر آرا ایلک شهید آدلانان فقیه، محمد بن جمال الدین مکی عاملی(734-786) «اللمعه الدمشقیه» کیتابیندا بونا اشاره ائدیبدیر.
[2] . ، «زنگان مودافیعه سیز شهر»، متین پورون سون گونلرده یازدیغی بیر مقالهدیر.
مهرآیی نین بیرینده ن آلدیغیمیز اونملی درس لر
لندن گوستریسی آذربایجان میللی حرکتینی مئدیالارا داشیماقدا ده یرلی بیر اورنک حسابا گله بیلیر. بو متینگ ده ایشتراک ائده ن لرین سایی سینین آز اولماسینا باخمایاراق ایکی جهتده ن اونملی سایلیر.
بی بی سی قارشیسیندا کئچیریلن متینگ اشتراکچی لاری تماما عینی موقع ده ن چیخش ائتدیلر. تورونتو متینگ ینده ن فرقلی اولاراق لندن ده یالنیز آذربایجان میللی حرکتی آدینا ایشتراک اولوندو. حالبوکی تورنتو دا هر زامانکی کیمی گاموح چیلار اوز بایراقلارینی قالدیراراق متینگ ده ایکی جه لیک یارادابیلدیلر.
بی بی سی دونیانین ان تانینمیش خبر آژانس لاریندان بیریسی دیر. اونون سایتی و یاینلادیغی خبر تکجه ایران یوخ بلکه دونیانین هر بیر یئرینده ایزله نیلیر. آذربایجانلی لارین علیهینه اولان باسقی لار و میلتیمیزین دیره نیش خبرلرینین بورادا یارانماسی بیزیم میللی- حاق سسیمیزی دونیایا چاتدیریب و بایکوتدان چیخاردا بیلر. بئله بیر دورومدا داها ایران رژیمی و سیاسی لری راحتجاسینا بو حرکتی بوغماغا فرصت الده ائده بیلمزلر. بو گوستری بیر اورنک کیمی باشقا وطنداشلاریمیزیندا دیققتینی چکه بیلر. خاریجده اولان آچیق و آزاد اتمسفرده ن یارارلاناراق دونیا مئدیالارینا گیرمک بوگونکو اورتامدا گره کن قونولاردان بیریسی دیر.
ایکینجی درس:
آذربایجان تشکیلاتلارینی بیرلیگی گونوموزون ان اونملی قونولاردان بیریسی دیر. بیز آرتیق دونیانی دا گیج ائتمیشیک. آذربایجانلی لاری تمثیل ائده ن و یا ائده نلر کیملردیرلر؟ سوروسونا جاواب تاپماق چوخ زورلاشمیشدیر. واحید بیر تشکیلاتین و یا جبهه نین اولماماسی بیزیم آرامیزدا بیرلیگی پوزموش و بیر سوزله دئسک هر کس بیر ساز چالیر دورومونا گتیریب چیخارمیشدیر. دونیا مئدیاسی و سیاسی اورتاملار ایچینده میلتیمیزین قبول ائتدیگی و گونئی آذربایجانلی لاری تمثیل ائده ن بیر تشکیلاتین یئری بوشدور. بو بوشلوقدا ایران یونه تیمی ایستیفاده ائده ره ک بیزیم گوجوموزو پارچالاییر. منجه هر بیر سیاسی- اجتماعی تشکیلاتین بیزیم قده ر کوتلوی پتانسیلی اولسایدی اوزونه دئولت قورور و موجود دولتی بئله استعفایا وادار ائده بیلردی. آما مینلر تاسف کی بیز بونو باشارامادیق.
خاریجده اولان آذربایجان تشکیلاتلارینی بیرلشمه پرنسیب لرینه اولان ایناملاری و داورانیشلاری باخیمیندان عمومیتجه بلکه ده ایکی گنئل قوروپا آییرا بیله ریک. بیرینجی سی گاموح و اونون یانداشلاری و ایکینجیسی باشقا تشکیلاتلار(داک، دمکرات داک، فدرال-دمکرات، گونئی آذربایجان ایستقلال پارتیسی-صالح ایلدیریم، 21 آذر تشکیلاتی، سوئد ده اولان آذربایجان فدراسیاسی، تورنتو، برلن، لندن و..جمعیت لروساییره) اولا بیلیر.
هرکسه معلوم اولدوغو کیمی گاموح-ون فکیرینجه بیرلشمه هر کسین اونلارین یوللارینی، رهبرلری و بایراقلارینی قبول ائتمک دئمکدیر. اونلار هئچ زامان بو خصوصیت و دوشونجه لرینده واز کئچمک فکرینده دئییرلر. ائله اونا گوره ده بئله بیر حساس و آغیر دورومدا گاموح-ا یالواریب اونو بیرلیگه چاغیرماق بیرلیگیمیزی ائرته له مک(تاخیره سالماق) دئمک دیر. ایکینجی قروپدا یئر آلان تشکیلاتلاردا ایسه بعضی سیخینتیلارا باخمایاراق بیرلشمه پتانسیلی چوخ گوجلودور. بوگون میللتیمیز بویوک و اونملی بیر تاکتیک و هدف تانیملامیشدیر. بو هدف ایسه تورک دیلی نین ایراندا رسمی بیر دیل حالینه گتیرمه سیدیر. بیزیم بو هدفه ال تاپماممیزلا میلتیمیزده اولان اوزونه اینانما(اعتماد بنفس) آرتاجاق و داها جدی اولاراق بویوک هدفلره دوغرو یورویه جک. دولایسی ایله بو آندا "آنا دیلیمیزین آزادلیغی" نی اساس پرنسیب اولاراق قبول ائدیب بیرلشمه یوللارین هامارالایا بیلیریک. "آنا دیلیمیز" و یا " تورک دیلی آزادلیغی" آدی آلتیندا یارانان بیر تشکیلات و یا جبهه هم ایچریده و هم خاریجده میللتیمیزی بیرلشدیره بیلیر. بو جبهه ایچینده ساده جه بیر سوز و بیر آمال و ایستک اولاجاق. اودا ایراندا آنادیلیمیزی رسمی بیر دیل حالینه گتیریلمه سی دیر. جبهه نین خاریجینده هر تشکیلات اوزنه مخصوص و اوزه ل فیکیرلرینی ایره لی سوره بیله جک. آذربایجان میللی حرکتی ساده جه تورک دیلی نین رسمی اولماسیلا بیتمیر آما اونملی بیر آماج اولاراق بوتون آذربایجانلی لاری بیرلشدیریر. بوگون اون پلانا چیخمیش منفی موباریزه و مدنی ایطاعت سیزلیک قاوراملاری بئله بیر جبهه و یا تشکیلات اورتامدا اوز تاثیر و ائتگیس نی داها آرتیق گوستره بیلیر.
ایچریده اولان درنک لر و تشکیلاتلار، ائله جه ده اویرنجی لر و گنجلیگیمیز ذاتا بو قونودا دفعه لرله قرارلی اولدوغونو بیلدیریب. اویرنجی حرکاتیمیز ایللردیر "آنا دیلیمیزین آزادلیغی" اوعروندا آپاردیغی موباریزه لر هئچده تصادفی دئییل دیر. "آنا دیلیمیزین رسمی اولونماسینی" هر کس طلب ائدیر. او زامان نده ن بو آماج اوغروندا بیرلشمه یه لیم؟ بو یله بیر بویوک بیرلیک قارشیسیندا دونیا تمکین ائده جک. هامی بیر یومروق اولاجاق. گئنیش و سراسری بیر تشکیلات و جبهه میلتیمیزین اوره یینده یئر آلاجاق و بیزی گوجلندیریب ایره لی آتاجاق. میلتچی لریمیز ایسه باشی اوجا دوراجاقلار.
ایچریده کی دوروم بوندان آرتیق چالیشماغا ایذین وئرمیر. میللی موباریزلریمیز و اویرنجی فعاللاریمیز آغیر باسقی ایچینده یئنه دایانمادان چابا گوستریرلر. آرتیق بو چاغریش ایچریده ن ائشیگه اولان بیر چاغریشدیر. بو چاغریشا و سسه بیر چوخو ائله جه ده قوجامانلاریمیز سس وئریب. آما بو یئترلی دئییل. بو چاغریش ایچریده اولان آیدین گنجلیگمیزین چاغریشیدیر. بوتون یازارلاریمیزدان ریجا اولونور بویله بیر جبهه و یا تشکیلاتین تئوریک اساسلاری اوزه رینده چالیشسینلار و یازسینلار. چاغیمیزین گره کسینیمی اولان بو موضوع واز گئچیلمزدیر. گوناز تی وی نین بوینونا دوشن گوره هر کسین اوزه رینه دوشه نینده ن قات-قات آغیردیر. گنجلیگمیزه و گله جه یمیزه منم منم لرده اوزاق اینانان قوجامان فعاللاریمیزا عشق اولسون. گله جه یه اینانمیریق سا گلین بو ایشده ن واز گئچه لیم. گله جه یه و یولوموزا اینانیریقسا بیر آز سوروملو اولالیم. وطنداش بورجونو اونوتمایالیم.
گله جک بیزیم دیر.
احسان تبریزلی
1385مهر آی نین اول هفته سی
Cumartesi, Eylül 16, 2006
یئنه اوخوللار آچیلیر - اسماعيل جميلي (شعر
اؤز دیلیمیز سوسدورولور
اؤزگه دیلی قولاق سؤکور
یئنه اوخوللار آچیلیر
وارلیغیمیز دوستاق اولا
تالان اولان یوردوموزدا
یئنه اوخوللار آچیلیر
یادلاشماغی اؤره تمه یه
یوردوموزون بالالاری
اؤزگه دیلده آغزین ایه
یئنه باشلیر گؤز اؤنونده
کیملیگیمیز تالان اولسون
فضولونون نسیمی نین
چیچک دولو باغی سولسون
دوغما دادلی یوخوموزو
یاد ایسته ییر خواب ائیله سین
آینا بولاقلارین سویون
بولاندیریب آب ائیله سین
باجی قارداش اونودولسون
عزیز آنام مادر اولسون
حیدر بابا قان آغلاسین
شهریارین گؤزو دولسون
خزان چاغی باغلار کیمی
وارلیغیمیز یارپاق تؤکور
اؤز دیلیمیز سوسدورولور
اؤزگه دیلی قولاق سؤکور
یئنه اوخوللار آچیلیر
وارلیغیمیز دوستاق اولا
تالان اولان یوردوموزدا
آنا دیلیم یاساق اولا
Perşembe, Eylül 14, 2006
Cuma, Eylül 08, 2006
شوونيزمين هيئكلي باكيدا!
فارسلارين جانلا باشلا آذربايجان تورپاغيندا بئله منفور سياست يؤرؤتمهسي تصادؤفي حال دئييل و بئله بير هيكلين همده بير فارس شوونيسميني تبليغ ائدن و يازديغي قاسداننامهده هر آدديم باشي تؤركلره تحقير ياغديران نئجه دئيرلر « شاعيرين» هيكليني همده تؤرك شاعيرلري هيكليندن داهادا بؤيؤك اولچؤلرده سيفاريش ائديلمهسي ، بابالار دئميشكن « گميده اوتوروب گميچينين گوزؤنؤ اويماق»دان باشقا بير شئي دئييلدير.
اونلار گؤنئي آذربايجانداكي تؤرك فهلهلرين موعاشلاريني أدمك يئرينه بئله پوللاري تؤركه تحقير ياغديرانلارين خاطرهسيني ياشادماق نامينه چوخ اليآچيق و كونؤللؤ شكيلده ايصراف ائديرلر.
باشقا طرفدنده عار اولسون بئله بير آددا آذربايجان اينجه صنعتچيسينه كي تبريز شهيدلرينين قاني يئرده قوروماتميشدان اونلاري اولدؤرن فارس شوونيستلرين پولونا ساتيلاراق بو بؤيؤكلؤكده هيكلي تؤركلره قارشي همده تؤرك تورپاغيندا قاييرماق ايستيير.
خبرچي
بوخبري تصادؤفا بير تيكه قزت پارچاسيندا يئردن تاپديم:
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي گفت: تمامي مشخصات فرهنگي ، تاريخي و ريشههاي تمدن ايران در بيان فردوسي وجود دارد و به فراموشي سپردن فردوسي مقدمه از بين بردن روح و شرف ايران است.
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در همايش پژوهشي بررسي آثار( هانسي آثار؟) و احوال فردوسي (هانسي احوال؟) ضمن بيان اين مطلب افزود: وقتي روحيه حماسي در جامعه حاكم باشد، و افرا معتقد به مردانگي در صحنه حضور داشته باشند، اجازه اشغال به هيچ بيگانهاي نميدهند و دشمن قبل از حمله به اين مرز و بوم بايد سنگرهاي اعتقاد به وحي و عظمت پروردگار را كه فردوسي در هنر ورق شاهنامه از آن نام ميكند، دور بزند.
وي افزود: فحاشي به فردوسي مقدمه باز كردن جاده براي كساني است كه قصد بلعيدن اين خاك را دارند. اما روح حماسي ايراني خوني را به جريان مياندازد كه نفوذ دشمن را در آستانه مرز ايران متوقف ميكند و فرياد ميزند اگر سر به سر تن به كشتن دهيم از آن به كه كشور به دشمن دهيم.
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي در پايان خاطر نشان كرد : حماسه فردوسي همان چيزي است كه مردم ايران را در ستيز با دشمنان همواره تجهيز كرده و جوان ايراني نيز با الهام از روح حماسي فردوسي براي دفاع از هويت ايراني و اسلامي خود چارهاي ندارد كه در مقابل زورگيران و باجخواران به مقابله برخيزد.
خسرو فرشيدفرد استاد دانشگاه نيز فردوسي را اولين خردگراي بزرگ جهان دانست و گفت: يكي از جنبههاي هنري شاهنامه داستانهاي آن است و بعضي از داستانها جنبه تراژدي دارند. (جام جم قزتي، 26 ارديبهشت 1385)
نتيجه؛
يوخاردا قيد اولونالاري اوخودوقدا بئله قناعته گلمك اولار كي سؤزده ايرشاد ناظيري آدي داشيان بو ملا آخيريندان سو ايچن اينگيليس جاسوسو تبريز فاجيعهسيندن 4 گؤن اول سؤيلةديگي بو فيكيرلردن مقصدي، تبريزده بؤيؤك قان تؤكمهيه زمين حاضيرلاماق اولوب و بوندان بير نئچه گؤن سونرا ايسه ، فارس شوونيسمينين لوبنانلي ـ فيلسطينلي و كيرمانلي بيچاق چكنلري فارس حماسهسي اولان ( قاسداننامه فردوسي) و ايسلام وطنيني ( ايران آدلانان يئري) قوروماق مقصديايله تپهدن ديرناقا سيلاحلانديرميش و « كاريكاتور گيت» حادثهسيني اؤرت باسدير ائتمك اؤچؤن تبريز و باشقا آذربايجان ولايتلرينه گؤندريليبميشلر.
فيردوسي ني قرآن كيمي مؤقدس گؤسترن بو منقل نؤكري، فارس ديليني ايرانين موقدس ديلي كيمي قلمه وئرهرك ، قانماز رؤستمين قارشيسيندا دوران ايگيد افراسيابي و اونون تؤرك ديللي نوه نتيجهلريني ( اينديكي آذربايجان تؤرك ميللتيني) دولايي يوللا دؤشمن آدلانديراراق ، ايرانين قورونماسيني اونلارين قانيني دؤكمكده بيلميشدير.
... و بو اؤنجهدن پلانلاشديريلميش بير جينايتايميش...
فرشيدورد آدلي ديگر شوونيست ايسه فيردوسونو تفككؤرچؤلؤك عالمينين بيرينجي بانيسي آدلانديراراق ، اونون ياراتديقي بيچاق چكن افسانهوي رؤستميندن دانيشيق و ديالوگ روحلو اولان بير اوبراز ياراتماقا چاليشميش و بونونلادا او فارس شوونيسمين قيلينج ، بيچاق و دئينهك چكمك سياستيني ، ديالوگ! و ديالوگا طرفدار اولماق ميلينين تظاهؤرؤ كيمي حسابا سوخموشدور.( بودا فارس شوونيست دكتر و پرافسورو)
تؤرك ميللتينه قارشي سويقيريم سياستي جلاد فارس رژيمي طرفيدن حالا دوام ائتديريلير
İrqçliyin pis üzü; başqa mİllətİn qızlarını zorlamaq, irqçiliyi inkar etməkdir !?
Son zamanlar, xüsusu ilə güney Azərbaycan milli azadlıq hərəkatın zorla ytırılmasısından sonar Azərbaycan türkücəsinə barmaq arası baxmaq fars diplomatiyasının əsas oxlarından birinə çevrilmiş və şovinist diplomatlar öz içlərində "Azərbaycan" müqəddəs sözünü "azərbadımcan" sözünə dəyişərək, bütün Azərbaycan türklərini " Azəri" adlandıraraq, türk millətinə qarşı 80 illik xoşa gəlməz münasibətlərini daha da kəskin formada göstərməkdədirlər.
İran İslam Respublikasının XIN-in bir qurup sözdə diplomatları və daha çox əslən Azərbaycanlı, ayda 2000- 3000 $ -a satılmış sapı özümüzdən olan Ərdəbilli və xİyovlu baltalar(təəssüflə!), tanrını, Quranı və Qiyamət gününü unudmuş, savadı onlardan qat-qat az olan fars dəlləklərinə tabe olan " azəri lisanslar" İslam dinini "Kuruş"dan( Kirdən) başlayan İran tarixinin İslam mərhələsini bu tarixin "ən parlaq səhifələrindən biri kimi" göstərirlər. Onlar hətta " Rza mir pənc"ində ( Rza şahın) İran tarixində çox böyük rolu olduğu iddiasındadırlar . Bununlada " onlar İslam İnqlabını" Rza şahın başlatdığ inkişaf prossesinin davamı və "ari" irqinin dünyaya hökmranlıq etmək istiqamətində atılan bir addım kimi dəyərləndirirlər. onlar nə müsəlman və nə də inqlabçıdırlar . onların məsləyi dollar qazanıb , irqçiliyi təşviq etməkdir. istər Rza xanın , istətr Xomeyninin öndərliyi ilə!
Son günlər İran tabeliyində olan " Hizbullah" təşkilatının qıcıqlandırıcı əməllərinin nəticəsində İsrail hərbçilərin gunahsız Livanlı üşaqlar və sivil insanları qəddarcasına öldürülməsinin şahidiyik. əlbəttə bu cinayətlərdə İran barmaqının izini tapmaq çətin bir iş deyil. Əlbəttə ki, fars şovinisminin " Haci babaye isfahani"dən sonra yaratdığı "masson" Təşkilatının məqsədlərİnə çatmaq üçün digər millətlərin günahsız üşaqlarının öldürülməsi, onlar üçün o qədərdə acınaqlı hal ddeyildir. Onların əsas məqsədi öz xarici ərbablarının göstərişlərini canla- başla həyata keçirməkdir. Hətta günahsız üşaqlar, yaşlılar və Anaların qanının tökülməsi bahasına olsa belə!
Fars şovinismi İslama sarılarılıb, onun pərdəsi altında gizlənərək, yəhudiləri irqçi bir millət kimi tanıtdırmaq istəyir. Onlar Azərbaycan türklərinə "eşşək" dedikləri və " ari"ləri dünyanın ən üstün və təkmilləşmiş(?) irqi adlandırdıqları ilə yanaşı, Yəhudiləri irqçi və digər millətlərin düşməni kİmi təqdİm edirlər. Bunu subuta yetirmək üçün isə onlar İsrail həbsxanalarında heç bir müsəlman və ya xud Fələstinli qız və yaxud qadının İsrail zabitləri tərəfindən zorlanmaması və bu barədə heç bir faktın qeydə alınmamasını önə çəkirlər.
Onların irəli sürdüyü məntiqdən belə çıxır ki, hər kəs başqa millətin qızlarını zorlasa, ona irqçilik damğası yapışmaz. Nə damişəm belə məntiqə?!
Belə çıxır ki, Farslar İranda yaşayan digər millətlərin ona qarşı irəli sürülən irqçilik ittihamlarını həmin millətlərin namusuna təcqavuz etməklə rəd etmək istəyirlər. bu məntiq isə ən alçax və animal məntiqdİr. Bu nə qədərdə fars şovinismi və faşisminə yaraşan məntİqdİr!!! -0-
Xəbərçidən alınan xəbər
İrqçliyin pis üzü; başqa mİllətİn qızlarını zorlamaq, irqçiliyi inkar etməkdir !?
Son zamanlar, xüsusu ilə güney Azərbaycan milli azadlıq hərəkatın zorla ytırılmasısından sonar Azərbaycan türkücəsinə barmaq arası baxmaq fars diplomatiyasının əsas oxlarından birinə çevrilmiş və şovinist diplomatlar öz içlərində "Azərbaycan" müqəddəs sözünü "azərbadımcan" sözünə dəyişərək, bütün Azərbaycan türklərini " Azəri" adlandıraraq, türk millətinə qarşı 80 illik xoşa gəlməz münasibətlərini daha da kəskin formada göstərməkdədirlər.
İran İslam Respublikasının XIN-in bir qurup sözdə diplomatları və daha çox əslən Azərbaycanlı, ayda 2000- 3000 $ -a satılmış sapı özümüzdən olan Ərdəbilli və xİyovlu baltalar(təəssüflə!), tanrını, Quranı və Qiyamət gününü unudmuş, savadı onlardan qat-qat az olan fars dəlləklərinə tabe olan " azəri lisanslar" İslam dinini "Kuruş"dan( Kirdən) başlayan İran tarixinin İslam mərhələsini bu tarixin "ən parlaq səhifələrindən biri kimi" göstərirlər. Onlar hətta " Rza mir pənc"ində ( Rza şahın) İran tarixində çox böyük rolu olduğu iddiasındadırlar . Bununlada " onlar İslam İnqlabını" Rza şahın başlatdığ inkişaf prossesinin davamı və "ari" irqinin dünyaya hökmranlıq etmək istiqamətində atılan bir addım kimi dəyərləndirirlər. onlar nə müsəlman və nə də inqlabçıdırlar . onların məsləyi dollar qazanıb , irqçiliyi təşviq etməkdir. istər Rza xanın , istətr Xomeyninin öndərliyi ilə!
Son günlər İran tabeliyində olan " Hizbullah" təşkilatının qıcıqlandırıcı əməllərinin nəticəsində İsrail hərbçilərin gunahsız Livanlı üşaqlar və sivil insanları qəddarcasına öldürülməsinin şahidiyik. əlbəttə bu cinayətlərdə İran barmaqının izini tapmaq çətin bir iş deyil. Əlbəttə ki, fars şovinisminin " Haci babaye isfahani"dən sonra yaratdığı "masson" Təşkilatının məqsədlərİnə çatmaq üçün digər millətlərin günahsız üşaqlarının öldürülməsi, onlar üçün o qədərdə acınaqlı hal ddeyildir. Onların əsas məqsədi öz xarici ərbablarının göstərişlərini canla- başla həyata keçirməkdir. Hətta günahsız üşaqlar, yaşlılar və Anaların qanının tökülməsi bahasına olsa belə!
Fars şovinismi İslama sarılarılıb, onun pərdəsi altında gizlənərək, yəhudiləri irqçi bir millət kimi tanıtdırmaq istəyir. Onlar Azərbaycan türklərinə "eşşək" dedikləri və " ari"ləri dünyanın ən üstün və təkmilləşmiş(?) irqi adlandırdıqları ilə yanaşı, Yəhudiləri irqçi və digər millətlərin düşməni kİmi təqdİm edirlər. Bunu subuta yetirmək üçün isə onlar İsrail həbsxanalarında heç bir müsəlman və ya xud Fələstinli qız və yaxud qadının İsrail zabitləri tərəfindən zorlanmaması və bu barədə heç bir faktın qeydə alınmamasını önə çəkirlər.
Onların irəli sürdüyü məntiqdən belə çıxır ki, hər kəs başqa millətin qızlarını zorlasa, ona irqçilik damğası yapışmaz. Nə damişəm belə məntiqə?!
Belə çıxır ki, Farslar İranda yaşayan digər millətlərin ona qarşı irəli sürülən irqçilik ittihamlarını həmin millətlərin namusuna təcqavuz etməklə rəd etmək istəyirlər. bu məntiq isə ən alçax və animal məntiqdİr. Bu nə qədərdə fars şovinismi və faşisminə yaraşan məntİqdİr!!! -0-
Perşembe, Eylül 07, 2006
اساسنامه پیشنهادی هیئت اجرای حزب استقلال آذربایجان جنوبی
مقدمه:
کشوری که امروزه ایران نامیده می شود از اعصار قدیم محل سکونت و تمدن ترکها بوده است. قبل از آمدن آریائی زبانان به این فلات، سومر ها، ایلام ها، قوتی ها، اورارتوها وغیره در اینجا ساکن بوده و صاحبین اصلی آن می باشند. بااینکه بخشی از ترکهای آذربایجان در هزارسال اخیر به این مناطق مهاجرت کرده اند ولی بخش اصلی و عمده ترکهای آذربایجان وارثین طبیعی ترکهای سومر می باشند که هزاران سال در این مناطق زندگی کرده اند.
ترکها که هزاران سال این سرزمین را با خون خود محافظت و با دسترنج و زحمت خود آباد کرده اند، امروزه در سرزمین مادری خود با عناوینی همچون بیگانه، مهاجر و مهاجم سرکوب می شوند.
با اینکه فارسها چندهزارسال بعد از ترکها (دوره ایلام) به این مناطق مهاجرت کرده اند، ولی شوونیستهای فارس با جعل تاریخ و ادعاهای دروغین خود را صاحب این سرزمین نامیده و وارثین صاحبان اصلی آن را مهاجر و متجاوز می خوانند.
شوونیستهای فارس با کتمان آثار تاریخی قدیم و جعل هویت آذ- اَر (قهرمان آذ) و آذ-اَر- ی (ی نسبت که بعدها توسط نویسندگان عرب به آذ – اَر اضافه شده است) که همیشه ازطرف تاریخ نگاران به عنوان زبان ترکی به کار برده شده است را به زبان پهلوی پیوند زده و ادعا می کنند که زبان قدیم آذربایجانیها پهلوی بوده و ترکی بعدها به آذربایجان تحمیل شده است.
شوونیستهای فارس در ادامه این ادعای خود گاه می گویند که چنگیزخان زبان آذربایجان را تغییر داده و گاه تبلیغ می کنند که شاه اسماعیل صفوی به آذربایجان ترکی آورده است و یا باز هم می نویسند که امپراتوری عثمانی طی دو هفته اشغال تبریز زبان آذربایجان را تغییر داده ترکی کرده است.
این تناقض گوئی و لکنت تاریخی شوونیستهای فارس هرچند که پوچی ادعاهایشان را اثبات می کند ولی خللی در فارسیزه کردن یا سیاست فارسی سازی ایجاد نکرده است. بااینکه تبلیغات ضدترک و ضدعرب از شعوبیه آغاز و ید طولائی دارد ولی با پهلوی ها شکل مدرن و سیستماتیک بخود گرفته، تبلیغات شدت گرفت. از همین دوران ملل غیرفارس آشکارا تحقیر می شوند. ترکها به خاطر اینکه اکثریت را تشکیل می دهند مورد هجوم بیشتری قرار گرفته اند. زبان ترکی در مدارس، ادارات، ارتش، دادگاه و تمامی جلسات رسمی و دولتی ممنوع، اسامی شهرها و اماکن تاریخی تغییر، اسامی ترکی، کتابهای ترکی وغیره قدغن شده، سیاست شدید آسیمیله تطبیق شده و می شود.
سیاست آسیمیلاسیون تحت نام تمامیت ارضی ایران ملل غیرفارس را به ضرب شمشیر، شکنجه، توپ و تانک به اسارت درآورده است. تنها راه نجات از این اسارت استقلال کامل این ملل است. بنابرهمین ضرورت است که حزب استقلال آذربایجان جنوبی (ح- اِ- آ- ج) برای استقلال کامل و برقراری جمهوری دمکراتیک آذربایجان جنوبی مبارزه می کند.
ضرورت استقلال:
تاریخ به جلو می رود. ایدة استقلال از زمانهای دور همواره دربین ترکهای آذربایجان چه بصورت دولتی، تشکیلاتی و یا فردی رویت می شود. 200 سال پیش فدراسیون مستقل آذربایجان با رهبری محمدقلی خان افشار بعد از 17 سال حاکمیت که برای اولین بار اردوی منظم تشکیل داد ازطرف فتحعلی شاه مغلوب گشته و به تابعیت امپراتوری قاجار درآمد.
در دوره انقلاب مشروطیت انجمن تبریز طی ارسال تلگرام به تهران تآکید کرد که اگر اصول مشروطه پذیرفته نشود آذربایجان جدا خواهد شد.
در زمان دولت آزادیستان که توسط شیخ محمدخیابانی در آذربایجان تاسیس شد، یاشاسین استقلالیمیز (زنده باد استقلالمان) شعار عموم ملت بود.
رهبر شهیدمان سیدجعفر پیشوری بانی حکومت ملی آذربایجان درسال 25-1324 (46-1945) می گوید: «ما ابتدا خواهان تشکیل شوراهای ایالتی بودیم ولی وقتی تهران رد کرد، یک قدم جلو گذاشته مجلس ملی آذربایجان را تشکیل دادیم». همچنین شهید پیشوری درمقالة «برسردوراهی» آشکارا اعلام می کند که «اگر ارتجاع تهران خواسته های ما را نپذیرد ما بدون تهران به راه خودمان ادامه خواهیم داد». اینها ایده استقلال آذربایجان را در برهه های مختلف تاریخی آشکارا بیان می کند. با تمامی این اوصاف رهبران حرکت ملی مان با تهران وارد مذاکرات شده و در بعضی موارد حتی قرارداد و توافقهائی نیز امضاء شده است اما از یک طرف به خاطر عدم کسب استقلال کامل و ازطرف دیگر اعتماد رهبرانمان به وعده های تهران موجب شده است که تمام این حرکات سرکوب و هزاران آذربایجانی قتل عام شوند.
جنبش خلق مسلمان به رهبری آیت الله شریعتمداری هم صرفاً به خاطر تأکید به حقوق ملی آذربایجان آنهم به صورت ایجاد شوراهای ایالتی توسط حزب الله غرق خون شد.
همانطوری که درمدت صدسال گذشته، انقلاب مشروطیت (مبارزه برای حکومت قانون و دمکراسی در دوره قاجار)، حکومت جنگل (عدالتخواهی در چارچوب دولت قاجار)، حکومت آزادیستان (درخواست حقوق ملی در چارچوب امپراتوری قاجار)، حکومت ملی آذربایجان (مختاریت ملی در چارچوب ایران) و انقلابهای نظیر اینها در چارچوب ایران شکست خوردند، انقلاب 1357 (1979) هم با شکست مواجه شد. بازهم خواستهای ملت آذربایجان با سرنیزه، گلوله، توپ، تانک، شکنجه وزندان سرکوب شدند. بااینکه محمدرضاشاه پهلوی حکومت ملی آذربایجان را به رسمیت شناخت ولی قرارداد را زیرپا گذاشته از پشت به آذربایجان خنجر زد. بااینکه در اساسنامه جمهوری اسلامی ایران تحت تأثیر انقلاب موادی نظیر آزادیهای ملی، آزادیهای فردی، آزادی عقیده و مانند آن تصویب شد ولی تا به امروز به اجرا درنیامده و هرگز هم به اجرا درنخواهد آمد. چرا که در محتوای رژیم توتالیتر ایران پتانسیل دمکراسی وجود ندارد. اسم و جغرافیای ایران به ضرب شمشیر، سرنیزه، توپ، تانک و شکنجه و تحقیر به ملل تحت ستم تحمیل و به زندان ملل تبدیل شده است.
هرگاه این شمشیر از گردن ملل اسیر برداشته شود، ملل مزبور جهت آزادی خود عصیان کرده و از زندان ایران آزاد خواهند شد. به همین خاطر هم هرگز امیدی به اعطای دمکراسی تحت نام دولت ایران یا تمامیت ارضی ایران نیست. اگر هم هر دولت توتالیتر چنین آزادیهائی را در اساسنامه، برنامه ویا وعده های خود تعهد کند، آنهم به مانند اساسنامه جمهوری اسلامی ایران تنها و تنها در روی کاغذ مانده و هرگز عملی نخواهد شد.
باتوجه به دلایل فوق تنها راه دستیابی به حقوق ملی و انسانی ملل تحت ستم در ایران استقلال این ملل می باشد. ما برای تحقق حق تعیین سرنوشت ملل تحت ستم در زیر نام ایران تشکیل دولت مستقل آنها را تنها راه دانسته و برای رسیدن به این هدف تشکیل جبهه متحد ملل تحت ستم بر علیه شوونیزم فارس را پیشنهاد می کنیم. تا با همکاری و همگامی این ملل شوونیزم فارس را شکست داده، دولت های مستقل خود را ایجاد کنیم. به همین خاطر هم حزب استقلال آذربایجان جنوبی برای استقلال تمام عیار آذربایجان مبارزه می کند.
تعـریـف:
1- حزب استقلال آذربایجان جنوبی (ح-اِ-آ-ج) به هیچ دولت، مملکت و قدرتی وابسته نیست.
2- هیئت مؤسس (ح-اِ-آ-ج) به همت فعالین آذربایجان جنوبی تشکیل و از بدو پیدایش با تکیه بر اراده ملت-اش در راه استقلال آذربایجان مبازره میکند.
3- ارگان مرکزی (ح-اِ-آ-ج) « باغیمسیز گونی آذربایجان» نام دارد.
4- فعالیت (ح-اِ-آ-ج) تنها در آذربایجان جنوبی محدود نبوده بلکه در تمام نقاط دنیا برای حفظ منافع آذربایجان می کوشد.
5- وطن ملی آذربایجانیها آذربایجان هست، همانند تمامی فرزندان ملل آزاد ما هم خواهان آزادی و استقلال وطن خود بوده و در این راه مبازره می کنیم.
6- استقلال طلبی و خواستن استقلال به وطن ملی خود حق انسانی، مدنی و دمکراتیک هر فرد می باشد. همان طور که لیبرال بودن، فمینیست بودن، مسلمان بودن، کمونیست بودن و غیره، حق دمکراتیک انسانهاست، استقلال طلب بودن هم حق انسانی هر شخص می باشد. این حق براساس پرنسیپهای دمکراتیک وسیعی همچون «آزادی سخن» و «حق تعیین سرنوشت خود» قابل درک هست.
7- ح-اِ-آج اراده ملت را بالاترین مرجع می شناسد.
8- ح-اِ-آ-ج بدور از وابستگی های صنفی از منافع عموم ملت دفاع می کند.
9- ح-اِ-آ-ج متناسب با زمان، مکان و شرایط، علنی ویا مخفی فعالیت می کند.
10- شیوه مبارزه ح-اِ-آ-ج باتوجه به زمان و ضرورت ها، دمکراتیک، دیپلماتیک ویا انقلابی می باشد.
11- ح-اِ-آ-ج رژیم های شاه و جمهوری اسلامی ایران را محکوم کرده و با اشخاص یا گروه هائی که با ارگانهای سرکوب رژیمهای فوق همکاری کرده اند هیچ نوع همکاری نمی کند.
12- ح- اِ- آ- ج به وجدان ملی، اخلاق ملی، اخلاق سیاسی اجتماعی و صداقت فوق العاده اهمیت داده، جنایتکاران، مفسدین و اپورتونسیت ها را در صفوف خود راه نمی دهد.
13- ح-اِ-آ-ج از کلیه اشخاص و گروه های سالم که از حقوق ملت آذربایجان دفاع می کنند حمایت کرده با آنها همکاری می کند.
14- ح-اِ-آ-ج متجاوزین ارمنی را که خاک آذربایجان (قاراباغ) را اشغال کرده اند محکوم نموده و دفاع از خاک آذربایجان را وظیفه خود می داند.
15- ح-اِ-آ-ج با درنظر گرفتن واقعیت یک ملت در دو شرایط سیاسی، جمهوری آذربایجان شمالی را متحد دائمی خود دانسته و از دولت آن دفاع می کند.
16- از نظر ح-اِ-آ-ج پروسه وحدت آذربایجان به گذر زمان و اراده ملت بستگی دارد.
17- بعد از وحدت دو آذربایجان حزب استقلال آذربایجان جنوبی (ح-اِ-آ-ج) به حزب استقلال آذربایجان واحد(ح- اِ- آ- و) تغییر خواهد یافت.
18- ح- اِ- آ- ج با همسایگان خود روابط محترمانه برقرار می کند.
19- ح-اِ-آ-ج دولت مرکزی ایران را تحت هیچ نام و ماهیتی نمی پذیرد.
20- ح-اِ-آ-ج با ملل و تشکل هائی که برعلیه شوونیزم فارس و در راستای حقوق انسانی مبارزه می کنند همکاری می کند.
21- ح-اِ-آ-ج به ملتهای اسیر نگه داشته شده تحت لوای تمامیت ارضی ایران در مبارزه شان برعلیه مرکزگرایان شوونیست فارس یاری نموده و برای موفقیت مبارزه تشکیل جبهه استقلال این ملل را پیشنهاد می کند.
22- شوونیزم فارس به معنای ملت فارس نیست، بلکه مقصود از شوونیزم فارس سیاستی هست که سیستم دولت مرکزی ایران را براساس فارسیت (ایران = فارس) بنا نهاده و استقلال ملل غیرفارس را سرکوب، هویت و موجودیت ملی آنها را انکار، زبان آنها را ممنوع و تاریخشان را جعل کرده، اولویت فارس بودن و زبان فارسی را بر این ملل تحمیل نموده، با تطبیق سیاست آسیمیلاسیون آنها را فارسیزه می کند. اشخاص یا نیروهائی که این سیستم دولتی را رهبری و این سیاست را اجرا می کنند حتی اگر غیرفارس هم باشند تغییری در مسئله نخواهد کرد، زیرا که ماهیتاً عامل و خدمتگزاران شوونیزم فارس هستند. لذا «ح-اِ-آ-ج» ضمن احترام به ملت فارس با شوونیزم فارس و عوامل آن قاطعانه مبارزه می کند.
اهـداف
1- ح-اِ-آ-ج برای برقراری جمهوری مستقل آذربایجان جنوبی در جغرافیای تاریخی آذربایجان مبارزه و مرحله گذار را به عهده گرفته از طریق حکومت موقت دولت را منتقل می کند.
2- منظور از اراضی آذربایجان مناطق اردبیل، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، زنجان (زنگان)، قزوین، همدان، مرکزی، انزلی و آستارا می باشد.
3- ح-اِ-آ-ج برای تعیین دقیق مرزهای خود با کردستان طرفدار راه حل علمی دمکراتیک می باشد.
4- در جمهوری مستقل آذربایجان جنوبی شهروندان بدون درنظر گرفتن جنسیت، زبان، دین، تفکر و مقام از حقوق مساوی برخوردارند.
5- زبان رسمی دولت جمهوری مستقل آذربایجان جنوبی ترکی آذربایجانی هست که در اکثر اسناد تاریخی به نام زبان آذربایجانی، ترکی آذری و یا آذری مشهور شده است.
6- اقلیت های ملی که در جمهوری مستقل آذربایجان جنوبی سکونت دارند علاوه بر زبان ترکی آذربایجانی حق تحصیل به زبان مادری خود را نیز داشته و بنا به میزان جمعیت این اقلیت ها بودجه ای جهت رشد فرهنگ ملی شان درنظر گرفته می شود.
7- افکار ارتجاعی در هر دو رژیم شاه و جمهوری اسلامی ایران حقوق زنان را به طرز فجیعی سرکوب و زنان را از حوضه فعالیتهای سیاسی اجتماعی محروم کرده اند. برای جبران این خسارت وحشتناک مسئولین جمهوری مستقل آذربایجان جنوبی با ایجاد شرایط مناسب جهت فعالیت همه جانبة زنان برابری تمام معنای زن و مرد را تضمین خواهند کرد.
8- فعالیت زنان در تمامی تشکلها ازجمله دولت، ادارات، ارتش، قوه قضائیه، امورات علمی، سیاسی، اجتماعی وغیره بدون هیچگونه تبعیض و مانع تأمین خواهد شد.
9- ضمن تنظیم قانون کار عادلانه از حقوق کارگر، برزگر و طبقه فقیر به طور شایسته دفاع خواهد شد.
10- ضمن مبارزه برای ازبین بردن بیکاری به بیکاران درموقع بیکاری حقوق پرداخت خواهد شد.
11- جمهوری مستقل آذربایجان جنوبی با سیستم اقتصادی سرمایه آزاد اداره شده و امنیت سرمایه تأمین خواهد شد.
12- برای حمایت از بی سرپرستان و یتیمها محل زیست شایسته تأسیس، هزینه زندگی و تحصیل با بودجه دولتی تأمین خواهد شد.
13- برای علیل ها مراکز مخصوص تحصیل و محیط زیست شایسته با بودجه دولت تأسیس خواهد شد.
14- محل زیست برای سالمندان با بودجه دولت تأسیس خواهد شد.
15- تأمین سلامتی کلیه شهروندان، معالجه و معاینه مجانی بوده و بیمارستان ها جهت خدمت رسانی با هزینه دولت اداره خواهد شد.
16- تحصیل تمامی شهروندان تا مدرک دیپلم متوسطه مجانی و اجباری خواهد شد.
17- در جمهوری مستقل آذربایجان جنوبی اعدام و شکنجه قطعاً ممنوع خواهد شد.
18- آزادی عقیده، آزادی اندیشه به تمام معنای آن تأمین و زندان سیاسی برای همیشه لغو خواهد شد.
19- تمامی منابع طبیعی آذربایجان ملی اعلام شده و با نظارت دولت اداره خواهند شد.
20- حاکمیت و ارگانهای مربوطه ازطریق انتخابات دمکراتیک تعیین خواهد شد.
21- از نظر ح-اِ-آ-ج جمهوری مستقل آذربایجان جنوبی جمهوری لائیک می باشد.
حکومت موقت
1- ح-اِ-آ-ج با شکست دادن رژیم مرکزی ایران حکومت موقت را تشکیل می دهد.
2- حکومت موقت باید ارتش ملی را تأسیس کند.
3- حکومت موقت موظف است در مدت حداکثر 3 ماه ازطریق مجلس خبرگان قانون اساسی را تنظیم و جهت تصویب به رفراندم بگذارد.
4- سه ماه بعد از تصویب قانون اساسی از طریق رفراندم باید انتخابات مجلس و ریاست جمهوری با شرکت عموم ملت و در شرایط دمکراتیک برگزار شود.
5- بعد از آنکه رئیس جمهور و مجلس کابینه دولت را تشکیل دادند ح-اِ-آ-ج باید دولت را تحویل دهد.
درمورد آذربایجانیهائی که درخارج از آذربایجان زندگی می کنند:
1- تهران و حومه باید جمهوری دوزبانه (فارسی و ترکی) باشد.
2- بر اساس تأمین حقوق ترکهای آذربایجان که در خارج از آذربایجان (مناطق دیگر ایران امروزی) زندگی می کنند جمهوری مستقل آذربایجان روابط دیپلماتیک و اقتصادی خود را با دولتهای مربوطه تنظیم می کند.
3- ح-اِ-آ-ج خواهان تشکیل دولت خودمختار ترکهای قشقائی می باشد.
4- ح-اِ-آ-ج طرفداری تشکیل جمهوری ترکمنستان هست.
شرایط عضویت:
1- اشخاصی که نظامنامه ح-اِ-آ-ج را قبول می کنند می توانند تقاضای خود را جهت عضویت در حزب کتباً بفرستند.
1- الف: اشخاصی که با ارگانهای سرکوب رژیم شاه و جمهوری اسلامی ایران همکاری کرده اند نمی توانند عضو این حزب باشند.
1- ب : اشخاصی که مرتکب جنایت شده اند، مفسدین و اپورتونیستها نمیتوانند عضو این حزب باشند.
1- ت: اشخاصی که عضو تشکیلاتهای سیاسی دیگری هستند تنها با شرط استعفا از تشکیلات مربوطه می توانند عضو این حزب باشند.
2- در تقاضای عضویت باید نام، نام خانوادگی، اسم پدر، تاریخ تولد و محل تولد و بیوگرافی همراه با یک قطعه عکس قید شود.
3- با رأی کمیته تفتیش عضویت قبول یا رد می شود.
4- ح-اِ-آ-ج تنها از آذربایجانیهای جنوبی عضو می پذیرد.
4-الف: آذربایجانیهای جنوبی که در خارج از خاک آذربایجان زندگی می کنند بدون توجه به مکان و سکونت شان می توانند عضو ح-اِ-آ-ج باشند.
4- ب: آذربایجانیهائی که از آذربایجان جنوبی نیستند تنها می توانند عضو افتخاری حزب باشند.
4- ت: اعضای افتخاری حق رأی ندارند.
حقوق اعضاء:
1- اعضاء با پیشنهادات، مذاکرات و رأی دادن حزب را رهبری می کنند.
2- تمامی اعضاء حق انتخاب شدن و انتخاب کردن را دارند.
وظایف اعضاء:
1- پرداخت حق عضویت.
2- فعالیت برای تحقق اهداف حزب.
3- تابعیت از نظامنامه و انضباط حزب.
4- اجرای شایسته مسئولیت های واگذار شده ازطرف حزب.
دیسیپلین:
1- اعضائی که نظامنامه ح-اِ-آ-ج را زیرپا می گذارند ازطرف کمیته انضباطی تحقیق و درموردشان تصمیم گرفته می شود.
2- قرارهای صادره کمیته عبارت از توقیف و اخراج می باشند.
کنگره:
1- عالیترین مرجع قانونگذاری ح-اِ-آ-ج کنگره آن میباشد.
2- کنگره عمومی با شرکت ⅔ اعضاء ویا نمایندگان انتخابی اعضاء جهت کنگره عمومی رسمیت پیدا می کند.
3- قرارهای کنگره با ⅔ رأی مثبت شرکت کنندگان رسمی شناخته میشود.
4- کنگره از هر دوسال یک بار برگزار میشود.
5- هیئت مدیره با ⅔ رأی مثبت می توانند فراخوان برای کنگره فوق العاده صادر کنند.
_____________________
از طرف هیئت اجرای ح– اِ– آ–ج
سخنگوی ح– اِ– آ–ج: صالح ایلدیریم (5/12/2004)
gaip@gaip.org
Ildirim.azer@videotron.ca
www.gaip.org
Guney Azerbaycan Istiqlal partisi
C.P. 1202. Maison de la post. Montreal. Quebec. H3B 3K9. Canada
Cuma, Eylül 01, 2006
معادن زیرزمینی آذربایجان، پتانسیلها، سیاست تبعیض
در یک نگاه کلی منابع زیر زمینی آذربایجان را میتوان به سه گروه اصلی معادن فلزی، معادن غیر فلزی و نیز منابع عظیم انرژی تقسیم کرد.
در اینجا تنها به ذکرنمونههایی از این معادن بصورت کلی اکتفا میگردد:
الف) معادن فلزی
1- معادن نفلین سینیت کلیبر(با عیار 22% اکسید آلومینیوم)، نفلین سینیت بوزقوش(با عیار 24% اکسید آلومینیوم) و پسودولوسیت سینیت رزگاه (با عیار 19% اکسید آلومینیوم) که بزرگترین معادن فلز آلومینیوم ایران وآذربایجان میباشند. معادن نفلین سینیت بدلیل شرایط ژئولوژیک خاص آذربایجان در سایر ایالات ایران وجود ندارد.
2- معدن آلونیت طارم زنجان که معدن بسیار با ارزش فلز آلومینیوم با ذخیره بسیار بالاست.
3- معادن ارزشمندی از لاتریتها که دارای مقداری بوکسیت نیز میباشند و در محدوده بسیار بزرگی از آذربایجان از مراغه تا ارومیه پراکندهاند و تامین کننده فلز آلومینوم می باشد.
4- معادن مس سونگون، مزرعه، انجرد ورزقان و اهر و پتانسیلهای معدنی مس تازه اکتشاف شده گلین قیهی و سرخه مرند و قطور خوی. معدن مس سونگون بزرگترین معدن مس پورفیری ایران با ذخیره ای بالغ بر 364 میلیون تن ذخیره قطعی قابل استخراج سنگ معدن مس، بزرگتر از معدن مس سرچشمه کرمان است. در معادن مس آذربایجان علاوه بر فلز مس عناصر بسیار ارزشمندی از قبیل طلا، نقره، مولیبدن، ولفرام، تنگستن و... نیز بصورت جانبی و همراه با مس استخراج می شوند.
5- معدن سرب و روی انگوران زنجان بزرگترین معدن سرب و روی ایران است. فلزهای استراتژیک سرب و روی با عیار بالایی در این معدن همراه با عناصر دیگری نظیر نیکل، کبالت، و کروم استخراج می شوند.
6- معادن بور قره گول، میانج و قره آغاج زنجان که تنهاترین معادن بور در ایران میباشند. عنصر بور که در بسیاری از صنایع از قبیل صنایع هستهای، صنایع غذایی، دارویی و... کاربرد دارد، از این معادن که ژنز رسوبی دارند استخراج می شود.
7- دریاچه ارومیه که بزرگترین دریاچه فوق اشباع از نمک جهان از نظر مساحت است بعنوان منبع عظیم و تجدید پذیر، دارای املاح فلزی و غیرفلزی بسیار ارزشمند مطرح میباشد. مهمترین عناصر قابل استحصال از این دریاچه عبارتند از: منیزیم، پتاسیم، سدیم، بور، کلر و... که بصورت ترکیبات سولفاتی، کلریدی، کربناتی و... به میزان میلیونها تن در سال در دریاچه ارومیه تولید می شوند.
8- معادن طلای آق دره در تیکان تپه (تکاب)، با عیار طلای بسیار بالاتر از معدن طلای موته، معدن طلای خاروانا و اندیس های طلای آرموداق و آقوران در میانه، کانسارهای انجرد، مازگر در ورزقان، نازلو در بستانآباد، قیزیل بولاق در چالدران، زرشوران در تخت سلیمان، چنگوری و خوم دره در سلطانیه، سهرین و گویجه قیه در زنجان، خلیفهلو و ریزه جین در ابهر، گازرخان در قزوین، داشکسن بهارلو در همدان و.....
9- پتانسیلهای اورانیوم در اطراف سراب، طارم و در مسیر رودخانه آجی چای از معدن نمک خواجه تا کوه عینالی در تبریز
...
ب) معادن غیر فلزی
1- معدن کائولن زنوز در 18 کیلومتری مرند با ذخیره قطعی 33 میلیون تن و ذخیره احتمالی 90 میلیون تن، بزرگتریت معدن کائولن ایران است. معادن کائولن قوشاچای وکانسارهای با ارزشی از خاکهای نسوز در اکثر شهرهای آذربایجان از جمله مرند، مراغه، سرسکند، ملک کندی، وقزوین.
2- معادن دیاتومیت ممقان، شیبلی تبریز و اردبیل(بنفشه دره، چای سقرلو، آق قالا و قاسیم قشلاقی). بعلت وجود حوضههای رسوبی غنی از سیلیس در اطراف آتشفشانهای ساوالان و سهند منابع ارزشمندی از دیاتومیت در آذربایجان تشکیل شده است وتنها معادن دیاتومیت در ایران می باشند.
3- معادن باریت مرند، شبستر، هشترود، اهر و... باریت بعلت وزن مخصوص بالا در صنایع حفاری خصوصاً در صنعت نفت بصورت گل حفاری بکار می رود.
4- معادن گچ گروس صوفیان که دارای ذخیره بالایی است. همچنین معدن گچ بستان آباد نیز تامین کننده گچ مورد نیاز آذربایجان است.
5- معدن مارن( سنگ سیمان) در صوفیان که در واقع بخش بزرگی از رشته کوه مورو را شامل می شود.
6- معادن نمک خواجه، خوی، زنوز، دریاچه ارومیه و...
7- معدن با ارش سیلکریت در قاراقان قزوین که منبع عظیمی از سیلیس است و معدن سیلیس مراغه
8-معادن سنگ آهک در اکثر شهرهای آذربایجان از جمله، مرند، جلفا، ارومیه، اهر، مشکین شهر و....
9- معدن گوگرد توفارقان که دارای ذخیره قطعی بالایی است.
10- معدن میکای سیاه( بیوتیت) قاراباغ سلماس. میکا کاربرد بسیاری در صنایع الکترونیک، صنعت نفت و... دارد.
11- معدن فسفات سلطانیه زنجان.
12- معادن پرلیت و پوکه معدنی در میانه
13- معادن بنتونیت مرند. بنتونیت بصورت گل حفاری کاربرد زیادی در صنایع حفاری نفت و آب دارد.
14- معادن سنگهای تزئینی و ساختمانی در اکثر نقاط آذربایجان از جمله: معادن مرمر جلفا و زنوزق، سنگ کربناته تزئینی خوی، گرانیتهای سولدوز، هوراند و ارومیه، معادن تراورتن توفارقان که بعلت رنگ لیمویی و قرمز دارای شهرت جهانی است و...
...
ج) منابع انرژی
1- میادین نفتی مغان که بصورت دو بلوک مغان یک و مغان دو برای اکتشافات تفصیلی و توسعه میادین برای سرمایه گذاری شرکتهای نفتی خارجی به مزایده گذاشته شده است. تا کنون وجود ذخایر هیدروکربنی در هفت طاقدیس به نامهای: اورتا داغ، قیر دره، خوروزلو داغ، دیگ داش، اصلاندوز، بالی بیگلو و گرمی به اثبات رسیده است. بعلت اینکه مخازن نفتی مغان از نوع چینه ای می باشند احتمال کشف میادین دیگر نفتی در این منطقه بسیار بالاست. همچنین دو میدان نفتی در شهرهای تورک نشین بیجار و ساوه آذربایجان نیز اکتشاف شده است که همچون میادین مغان برای مطالعات توسعه ای به مزایده گذاشته شده اند.
2- معادن زغال سنگ مراغه و جلفا که از معادن مراغه هم اکنون استخراج زغال سنگ صورت می گیرد. همچنین چندین منطقه که مرحله زغالزایی بصورت کامل طی نشده است ولی تورب زایی و تشکیل تورب در آنها دیده می شود.
3- بعلت وجود چشمههای بیشمار آب گرم در آذربایجان، منابع انرژی ژئو ترمال در آذربایجان می تواند بسیار زیاد باشد. تا کنون انرژی ژئو ترمال یا زمین گرمایی دردو محور ماکو- خوی با درجه حرارت 140 سانتی گراد و محور آتشفشان ساوالان اکتشاف و مورد مطالعه قرار گرفته است.
...
آذربایجان با داشتن منابع زیرزمینی غنی که تنها نمونههایی از معادن اکتشاف شده آن در بالا ذکر شد و مطمئناً تعداد معادن اکتشاف نشده آن به مراتب زیادتر خواهد بود و نیز
1- تمامی معادن فلزی و غیرفلزی موجود در استانهای آذربایجان دارای ذخیره قطعی بالا بوده و همگی بغیر از معدن مس مزرعه بصورت روباز مورد استخراج قرار میگیرد، هزینههای استخراج از این معادن بمیزان قابل توجهی کاهش یافته و به اقتصادی شدن استخراج از این معادن منجر میگردد.
2- وجود نیروی انسانی فعال، بومی و متخصص بمیزان زیاد در آذربایجان مزیتی دیگر برای تسهیل استخراج از این معادن بشمار میآید.
3- وجود منابع آب غنی در اکثر مناطق آذربایجان، مشکل تاسیسات جنبی تلخیص و بازیافت کننده مواد خام معدنی را فراهم مینماید.
4- بدلیل قرار گرفتن آذربایجان در مسیر ارتباطی اروپا و قفقاز و همجواری با کشورهای تورکیه و آذربایجان و نیز وجود راه آهن و جادههای ترانزیتی، امکان صادرات مواد معدنی خام و نیز محصولات صنعتی بازیافت شده از مواد معدنی را فراهم می نماید. همچنین ایجاد صنایع و تاسیسات جانبی برای استفاده از مواد خام معدنی را ضروری میکند.
ولی متاسفانه بدلیل وجود سیاست مرکز و کویرگرا در ایران تمامی معادن آذربایجان استخراج و بدون اینکه حتی درصدی از درآمد آن در آذربایجان هزینه شود، به تهران و کویرهای مرکزی ایران سرازیر میگردند. بعنوان مثال معدن کائولن زنوز مرند بزرگترین معدن کائولن ایران است و مواد خام بیش از 90 کارخانه سرامیک و چینی سازی را تامین میکند که بیش از 90 درصد این صنایع و کارخانهها در خارج از آذربایجان و در استانهای فارس نشین مرکزی قرار دارند. متاسفانه در استخراج این معادن نیز از نیروی کار متخصص و فعال آذربایجانی استفاده نمیگردد و تمامی مهندسین و کادر مدیریتی این معادن غیرتورک و فارس میباشند، بعنوان مثال 2 سال قبل که از معدن مس مزرعه دیدن میکردم این واقعیت را به چشمان خود دیدم. در این معدن مس تنها کارگران معدن تورک و بومی بودند و تمامی کادر فنی و مدیریتی فارس بودند.
واقعیت مطلب این است که با سیاست و وضعیت موجود استخراج از معادن آذربایجان هیچ نفعی به ملت آذربایجان ندارد بلکه منجر به تخریب طبیعت و زیانهای مالی و حتی جانی به ساکنین منطقه میگردد. بعنوان مثال معدن مس سونگون که بزرگترین معدن مس ایران است، بعلت قرار گرفتن در منطقه سرسبز قاراداغ بیش از 60% مساحت آن دارای پوشش جنگلی است، که در نتیجه بهرهبرداری از بین خواهد رفت. بدلیل اینکه ترکیبات مس در این معدن سولفیدی است، پس از استخراج گانگ یا باطلههای این سنگها در سدهای باطله انبار خواهند شد که به مرور زمان این ترکیبات سولفیدی وارد آبهای زیرزمینی خواهند شد که مستعد ایجاد حوادث طبیعی و حتی جانی ناگواری خواهند شد همانند آنچه که سال گذشته(1383) از ورود پساب معدن طلای آقدره تکاب، به رود خانه آقدره شد که منجر به مرگ تمامی آبزیان موجود در این رودخانه و حتی ساکنین اطراف این رودخانه گرديد.
منابع
2- گزارشات زمین شناسی اکتشافی در مناطق مختلف آ1- سایت سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی ایران www.gsi.ir
آذربایجان
Nizamnamə
Güney Azərbaycan İstiqlal Partiyasının (GAİP)İcraiyyə Heyətinin təklif etdiyiNizamnamə
Müqəddimə:
Bugünkü İran adını daşıyan ölkə uzaq tarixdən bəri türklərin yaşayış yeri və mədəniyyət ocağı olmuşdur. Ariyan dillilərin bu yerlərə gəlmələrindən əvvəl Sümerlilərdən başlamış İlam, Qütti, Orartu və s. bu yerlərin sakini və sahibi olublar. Bu gün Azərbaycan türklərinin bir qismi son min ildə bura gəlsələr də, amma əsas hissəsi Sümer türklərinin təbii varisləridirlər.
Neçə min ildən bəri bu torpaqları öz qanları ilə qoruyub, öz əlləri və əməyi ilə abadlaşdıran türklər, bu gün öz doğma torpaqlarında mühacir və biganə adı ilə tapdalanmaqdadırlar. Uydurma tarix və yalan iddialarla özlərini bu yerlərin sahibi adlandıran fars şovinistləri baxmayaraq ki neçə min il türklərdən sonra (İlam dövrü) bu torpaqlara mühacir gəlmişlər, indi həmən ev sahiblərinin vərəsələrini mühacir və ya mütəcavüz adlandırırlar.
Uzun tarixi əsərləri ört-basdır edən və bizə saxta kimlik düzəldən fars şovinistləri, Az Ər (Az qəhrəmanı) və az ər-i (i-sonralar əlavə olunmuş mənsubiyyət işarəsi) tarixçilər tərəfindən türkdilli millət olduqlarınin təkid olunmasına baxmayaraq, Pəhləvi dilinə bağlayıb Azərbaycanlıların qədim dilinin Pəhləvi olduğunu iddia edib, türk dilinin sonralar Azərbaycana təhmil olduğunu davamlı təkrar edirlər.
Fars şovinistləri iddia edirlər ki, “Çingiz Xan azərbaycanlıların dilini dəyişdirdi”, eyni halda təbliğ edirlər ki, “Şah İsmayıl Səfəvi azərbaycanlıları türk edib”, və yaxud yazırlar ki, “Osmanlı İmperatorluğu 2 həftə Təbrizi işğal edib və Azərbaycanın dilini dəyişdirib türkcə etmişdir”.
Şovinistlərin bu tarixi topuq vurmaları öz iddialarının yalan olduğunu isbat etsə də, amma farslaşdırma prosesini axsatmamışdır. Şuubiyyə dövründən türk və ərəblərin əleyhinə aparılan mənfi təbliğat pəhləvilərlə modern və sistematik formada təbliğ və təzyiqini davam etmişdir. Həmən dövrdən qeyri fars millətlər açıq surətdə təhqir olunublar. Türklər çoxunluğu təşkil etdikləri üçün daha artıq hücuma məruzdurlar. Türk dili, məktəb, ordu, idarə, məhkəmə və bütün rəsmi dövlət iclaslarında yasaqlanıb, türk şəhərləri və tarixi yerlərinin adı dəyişdirilib, türk adları, kitabları və ... yasaqlanıb, güclü əritmə (assimilasiya) siyasəti tətbiq olunub və olunur.
İran ərazi bütövlüyü adına aparılan bu əritmə siyasəti, qeyri fars millətlərini qılınc və top tüfəng vasitəsiylə məcburi kölə durumuna gətirmişdir. Bu köləlik siyasətinə bir dəfəlik və həmişəlik son qoyulması ancaq bu millətlərin istiqlalı ilə gərçəkləşə bilər. Bu zərurətdən doğan Guney Azərbaycan İstiqlal Partiyası (GAİP), Güney Azərbaycanının tam bağımsız və demokratik cumhuriyyətinin yaranması uğrunda döyüşən partiyadir.
Bağımsızlığın (istiqlaliyyətin) zərurəti:
Tarix geriyə deyil, bəlkə irəliyə doğru gedir. İstiqlal düşüncəsi uzun zamandan bəri Azərbaycan türklərində dövlət, təşkilat və hətta fərdi formada özünü göstərir. 200 il bundan əvvəl Məhəmməd Quluxan Əfşar rəhbərliyi ilə bağımsız Azərbaycan Federasiyası –hansı ki ilk dəfə olaraq modern ordu yaratdı, 17 il hakimiyyətdən sonra Fətəli Şah tərəfindən kontrola alınıb, Qacar İmperatorluğuna tabe edildi.
Məşrutə dövründə Təbriz əncüməni Tehrana göndərdiyi teleqramda təkid edir ki, əgər məşrutə qəbul olunmasa Azərbaycan İrandan ayrılacaq.
Azərbaycanda Xiyabanının yaratdığı Azadıstan ölkəsi dövründə “Yaşasın istiqlalımız” millətin ümumi şüarı idi.
1324-25 (1945-46) Milli Hökumətimiz dövründə ulu rəhbərimiz şəhid Pişəvəri deyirdi ki, “biz əvvəl əyalət şurasını istəyirdik, Tehran rədd etdikdə bir addım önə qoyub və milli məclisimizi yaratdıq”. Yenə də şəhid Pişəvəri “İki yol ayrımı” adlı çıxışında deyir: “Əgər Tehran irticası bizim istəkləri qəbul etməzsə, o zaman biz Tehransız öz yolumuzu davam edəcəyik”.
Bunlar açıqca Azərbaycanın bağımsızlıq düşüncəsini dəyişik tarixi dövrlərdə ortaya qoyur. Bunlara baxmayaraq Milli hərəkatımızı təmsil edən rəhbərlərimiz Tehranla müzakirəyə girib və hətta bəzi hallarda rəsmi anlaşmalar da imzalmışlar. Amma bir yandan tam istiqlaliyyətimizin əldə edilmədiyi, başqa yandan isə rəhbərlərimizin Tehranın vədələrinə inandıqları üçün bu hərəkatlar hamısı qanda boğulub və minlər insanımızın qətli ilə sonuclandı.
1357-ci il (1979) inqilabında Ayətullah Şəriyətmədarının rəhbərliyi ilə Xalqı Müsəlman hərəkatı da milli haqlarımızı, həm də vilayət şuraları formasında istədiyi üçün qanda boğuldu.
Keçmiş 100 il ərzində, Məşrutə inqilabı (Qacar dövründə qanun və demokrasiya üçün mübarizə), Cəngəl hökuməti (Qacar dövləti çərçivəsində ədalətsevərlik), Azadıstan hökuməti (Qacar İmperatorluğu çərçivəsində milli haqların istəyi), Azərbaycan milli hökuməti (İran çərçivəsində milli muxtariyyət) və bunlara bənzər İran çərçivəsində inqilablar məğlub olduğu kimi 1357-ci il (1979) inqilabı da yenildi. Yenə də Azərbaycan millətinin istəkləri süngü, güllə, top, tank, işgəncə və zindanla qarşılaşib boğuldu. Məhəmmədrza Şah rejimi, Azərbaycan milli dövlətini rəsmiyyətə tanıdığına baxmayaraq, arxadan xəncər vurdu. İran İslam Cumhuriyyətinin ana yasasında milli azadlıq, fərdi azadlıq, düşüncə azadlığı adına qanunlar inqilabın təsiri altında qeydə alınsa da bu günədək həyata keçməyib və keçməyəcəkdir. Nə bu rejim, nə də başqa bir rejim bu haqları heç zaman verməyəcəklər. Çünki, İran totaliter rejiminin möhtəvasında demokratiya potensialı yoxdur. İran adı və onun coğrafi hüdudları qılınc, top, tank, zindan gücü ilə zülm altında yaşayan millətlərə təhmil olunub və bu millətlərin zindanına çevrilibdir.
Bir gün bu qılınc millətlərin boğazından qaldırılarsa, bu millətlər öz azadlıqları uğrunda üsyan edib təhmil edilən İran zindanından azad olacaqlar. Buna görə də heç vaxt “İran bütövlüyü” adına və ya “İran dövlətçiliyi” adına demokratiya verilməsinə heç bir ümid yoxdur. Əgər hər hansı bir totaliter hökumət belə bir azadlıqları konstitusiyasında və ya vədələrində qeyd edirsə, o da İran islam rejimi ana yasası kimi kağız üzərində qalıb və heç zaman həyata keçməyəcəkdir.
Yuxarıda qeyd etdiyimiz səbəblərə əsasən, İrandakı millətlərin öz milli və insani haqlarını əldə etməyin təkcə bir yolu var, o da bu millətlərin istiqlalıdır. Biz bütün İran adı altında əsarətə məhkum olan millətlərin öz müqəddəratını təyin etməkləri üçün müstəqil dövlətlərinin yaranmasını yeganə yol bilirik və bu millətləri fars şovinizminə qarşı müttəhid cəbhəyə dəvət edib, birlikdə fars şovinizmini yenildib öz müstəqil dövlətlərimizi qurmağı təklif edirik. Ona görə də, Güney Azərbaycan İstiqlal Partiyası (GAİP) Güney Azərbaycanın istiqlalı ücün mücadilə edir.
Müddəalar:
1. Güney Azərbaycan İstiqlal Partiyası (GAİP) heç bir dövlət, məmləkət və qüdrətə bağlı deyil.
2. GAİP müəssis qrupu Güney Azərbaycan aktivistləri tərəfindən, yaradılıb və Azərbaycan millətinin iradəsinə dayanaraq Güney Azərbaycanın istiqlaliyyəti uğrunda döyüşür .
3. GAİP -ın mərkəzi orqanı “ Bağımsız Güney Azərbaycan” adlanır.
4. GAİP-ın fəaliyyəti təkcə Güneylə məhdudlaşmır, dünyanın hər yerində Azərbaycanın milli mənafeyinin keşiyində dayanır.
5. Azərbaycanlıların milli vətəni Azərbaycandır. Bütün azad millətlərin övladları kimi biz də öz milli vətənimizin azadlığa və istiqlaliyyətə qovuşmasını istəyir və bu yolda mücadilə aparırıq.
6. İstiqlalçı olmaq və öz milli vətəninə istiqlal istəmək hər bir fərdin insani, mədəni və demokratik haqqıdır. Necə ki, liberal olmaq, feminist olmaq, islamçı olmaq, kominist olmaq və s. insanların demokratik haqlarıdır, istiqlalçı olmaq da hər bir şəxsin insanı haqqıdır. Bu haqq “söz azadlığı” və “öz müqəddəratını təyin etmə haqqı” kimi geniş demokratik prinsiplər əsasında anlaşılmalıdır.
7. GAİP, millətin iradəsini hər şeydən üstün tutur.
8. GAİP, sinfi fərq qoymadan, ümum millətin mənafeyini müdafiə edir.
9. GAİP, zaman, şərait və yerinə uyğun olaraq açıq və ya gizli fəaliyyət edir.
10. GAİP-in mübarizə metodu, zaman və zərurətdən əmələ gələn demokratik, diplomatik və ya inqilabi yollardır.
11. GAİP, Şah rejimi və İran islam cumhuriyyətini məhkum edərək, onların xəfiyyə idarələri ilə əməkdaşlıq edən şəxs ya qruplar ilə heç bir əməkdaşlıq etmir.
12. GAİP, milli vicdan, milli əxlaq, siyasi-ictimai əxlaq və düzgünlüyə yüksək əhəmiyyət verir. Cinayət işləmiş, əxlaqsız və opportunist şəxs ya qrupları öz sıralarına yol vermir.
13. GAİP, Azərbaycan millətinin hüquqlarından müdafiə edən bütün sağlam şəxs və ya qruplardan himayət edib, onlarla əməkdaşlıq edir.
14. GAİP, Qarabağı işğal edən erməni təcavüzkarlarını məhkum edib və Azərbaycan torpaqlarından müdafiəni öz milli borcu hesab edir.
15. GAİP Azərbaycanıların bir millət iki siyasi statüs gərçəkliyini nəzərə alaraq Quzey Azərbaycan Cumhuriyyətini birinci və əbədi müttəhidi bilir və dövlətçiliyindən müdafiə edir.
16. GAİP baxımından Azərbaycanın birləşmə prosesi zamanın gedişi və millətin iradəsindən asılıdır.
17. Azərbaycan birləşdikdən sonra Güney Azərbaycan İstiqlal Partiyasının (GAİP) adı Bütöv Azərbaycan Istiqlal Partiyasına (BAİP) dəyişəcək.
18. GAİP, qonşu millətlərə hörmətlə yanaşır.
19. GAİP, İran mərkəzçilik dövlətini heç bir ad və mahiyyətdə qəbul etmir.
20. GAİP, fars şovinizminə qarşı və insan hüquqları uğrunda döyüşən millət və təşkilatlarla əməkdaşlıq edir.
21. GAİP, İran adı altında əsarətdə saxlanmış millətlərin mərkəzçi fars şovinist dövləti əleyhinə mübarizələrində yardım edib və mübarizənin effektiv olması üçün bu millətlərin mərkəzə qarşı öz istiqlal cəbhələrinin yaranmasını təklif edir.
22. Fars şovinizmi dedikdə fars milləti mənasında deyildir, bəlkə fars şovinizmindən məqsəd İran mərkəzçi dövlət sistemini farsçılıq (İran = fars) əsasında təşkil edən siyasətdən ibarətdir ki, qeyri fars millətlərin istiqlalını tapdalayaraq, milli varlıqlarını danıb, dillərini yasaqlandırıb, tarixlərini saxtalaşdırıb, fars üstünlüyünü və fars dilini bu millətlətə təhmil edərək, onları əritmə siyasəti ilə farslaşdırmaqdadır. Bu siyasi dövlətçilik sisteminə rəhbərlik edən və siyasəti tətbiq edən şəxs, qüvvə ya qrup hətta qeyri fars olsa da heç bir şey dəyişməyib, bəlkə mahiyyətcə fars şovinizminin amili və qulluqçuları sayılır. Ona görə də GAİP fars millətinə hörmətlə yanaşdığı halda fars şovinizmi və onun amilləri ilə kəskin mübarizə edir.
Hədəflər:
1. GAİP, Güney Azərbaycanın tarixi torpaqlarında öz bağımsız cumhuriyyətini qurmaq üçün döyüşür. Keçid dövrunu GAİP öhdəsinə alıb müvəqqəti hökumət vasitəsilə dövləti intiqal edir.
2. Azərbaycanın torpaqları dedikdə, Ərdəbil, Şərqi Azərbaycan, Qərbi Azərbaycan, Zəngan, Qəzvin, Həmədan, Mərkəzi, Ənzəli, Astara bölgələri nəzərdə tutulur.
3. GAİP, hüdudlarımızın tam təyinləşməsi üçün qonşu Kürd milləti ilə elmi və demokratik dialoqun tərəfdarıdır.
4. Bağımsız Azərbaycan cumhuriyyətində vətəndaş cins, din, dil, məqam və düşüncəsindən asılı olmayaraq bərabər hüquqludur.
5. Bağımsız Güney Azərbaycanın rəsmi dövlət dili Azərbaycan türkcəsidir, yəni həmin bu yazıların getdiyi dil ki, bir çoxlu sənədlərdə Azərbaycan dili, azəri türkcəsi və yaxud azəri kimi məşhurlaşıbdır.
6. Bağımsız Güney Azərbaycan Cumhuriyyətində yaşayan etnik azlıqlar Azərbaycan türkcəsindən əlavə olaraq öz ana dillərində təhsil alma hüququna malikdirlər və bu azlıqların sayına görə onların milli inkişafı üçün büdcə ayrılması nəzərdə alınır.
7. Geriçi (irticai) düşüncə Şah rejimi ya İran islam cumhuriyyətində qadınların hüququnu vəhşicəsinə tapdalayıb və ictimai-siyasi arenadan məhrum etmişdir. Bu dəhşətli xəsarəti cubran etmək üçün bağımsız Azərbaycan məsulları xüsusi şərait yaratmaqla qadınlarin hərtərəfli inkişafını təmin edib və qadın kişi bərabərliyini bütün sahələrdə təzmin edəcəkdir.
8. Qadınların bütün sahələrdə, o cümlədən hərbi, idarə, dövlət, ədliyyə, elmi siyasi işlər və s. heç bir maneçilik olmadan fəaliyyətlərinə şərait yaradılacaqdır.
9. Ədalətli iş qanunu tənzim edib, işçinin, əkinçinin və yoxsul təbəqənin hüququ layiqincə mudafiə ediləcəkdir.
10. İşsizliyə son qoymaqla bərabər işsizlərə işsizlik dövrü maaş ödəniləcəkdir.
11. Bağımsız Güney Azərbaycan cumhuriyyəti azad kapital iqtisadı ilə idarə olub və sərmayənin əmniyyəti təmin ediləcəkdir.
12. Yetimlər və kimsəsizlərdən himayə üçün yetimxanalar yaradıb, dövlətin büdcəsi ilə layiqli yaşayış və təhsil şəraiti yaradılacaqdır.
13. Əlillər üçün xüsusi mərkəz, məktəb və yaşayış yeri dövlətin büdcəsi ilə təmin olunacaqdır.
14. Yaşlılar üçün xüsusi yaşayış yerləri yaradılacaqdır.
15. Bütün xəstəxanalar dövlətin büdcəsi ilə idarə olunub, vətəndaşın sağlamlığı pulsuz təmin ediləcəkdir.
16. Ümum vətəndaşların orta məktəb diplomu almağı pulsuz və məcburi olacaqdır.
17. Bağımsız Güney Azərbaycan cumhuriyyətində edam və işgəncə qətiyyən qadağan olacaqdır.
18. Inanc və düşüncə azadlığı tam mənasında təmin edilib və siyasi dustaqlığa son qoyulacaqdır.
19. Azərbaycanın bütün təbii sərvətləri milli elan edilib, dövlətin nəzarəti ilə idarə olunacaqdır.
20. Hakimiyyət orqanları demokratik yollarla seçiləcəkdir.
21. GAİP-in nöqtei-nəzərindən Azərbaycan bağımsız cumhuriyyəti laik bir cumhuriyyət olmalıdır.
Müvəqqəti hökümət:
1. GAİP, İran mərkəzi rejimini yenildib və müvəqqət höküməti yaradır.
2. Müvəqqəti hökümət, milli ordunu yaratmalıdir.
3. Müvəqqəti hökümət hüquqşünas və mütəxəsislər məclisi vasitəsilə ana yasanı ən uzaq 3 ay ərzində tənzim edib və təsvib üçün referandoma qoymalıdır.
4. Konstitusiya referandom yolu ilə təsvib olandan 3 ay sonra milli məclis və prezident seçkiləri ümum millətin iştiraki ilə demokratik şəraitdə keçirilməlidir.
5. Prezident və məclis birlikdə dövlət kabinetini təşkil etdikdə Güney Azərbaycan İstiqlal Partiyası dövləti təhvil verməlidir.
Azərbaycandan kənarda yaşayan azərbaycanlılar haqqında:
1. Tehran və onun ətrafı müstəqil ikidilli (fars və türk dilli) cumhuriyyət olmalıdır.
2. Azərbaycandan kənarda (bu günkü İranın başqa bölgələrində) yaşayan Azərbaycan türklərinin hüququnun təmin edilməsinə uyğun, Güney Azərbaycan bağımsız Cumhuriyyəti əlaqədar dövlətlərlə diplomatik və iqtisadi əlaqələrini tənzimləşdirir.
3. GAİP, Qaşqayı türklərinin muxtar dövlətləri olmasını tələb edir.
4. GAİP, Türkmən cumhuriyyətinin yaradılmasının tərəfdarıdır.
Üzvlük şərtləri:
1. Platformanı qəbul edən şəxslər bu partiyaya üyə olmaq üçün ərizələrini yazılı olaraq göndərə bilərlər.
1.a) Şah rejimi və İran islam cumhuriyyətinin sərkub orqanları ilə əməkdaşlıq edən
şəxslər bu partiyada üyə ola bilməzlər.
1.b) Cinayət işləmiş, əxlaqsız və opportunist şəxslər bu partiyada üyə ola bilməzlər.
1.c) Başqa siyasi təşkilatlarda üzv olanlar yalnız o təşkilatlardan ayrilmaq şərtilə GAİP-
da üzv ola bilərlər.
2. Ərizədə ad, soy ad, ata adı, doğum yeri, doğum tarixi, şəkil və bioqrafiya qeyd olunmalıdır.
3. Təftiş Komitəsinin rəyi nəticəsində üyəlik qəbul və ya rədd oluna bilər.
4. Güney Azərbaycan İstiqlal Partiyası, ancaq Güneylilərdən üye qəbul edir.
4.a) Azərbaycanın torpaqlarından kənarda yaşayan Güneylilər dünyanın harasında
olmalarından asılı olmayaraq GAİP -ın üyəsi ola bilərlər.
4. b). Güneyli olmayan Azərbaycanlılar ancaq fəxri üyə ola bilərlər.
4. c). Fəxri üyələrin səs vermə hüququ yoxdur.
Üzvlərin hüquqları:
1. Üyələr müzakirə, təklif və səsvermə vasitəsilə partiyaya rəhbərlik edirlər.
2. Üyələrin hamısının seçib və seçilmə hüquqları var.
Üzvlərin vəzifələri:
1. Üyəlik haqqı vermək.
2. Partiyanın istəklərini gərçəkləşdirmək üçün fəaliyyət.
3. Partiyanın nizamnamə və disiplininə tabe olmaq.
4. Verilən məsuliyyəti layiqcəsinə yerinə yetirmək.
Disiplin:
GAİP -ın nizamnaməsini pozan üyələr disiplin komitəsi tərəfindən araşdırılır və barələrində qərar çıxardılır.
Disiplin komitəsinin qərarları, üzviyyətin müvəqqəti dondurulması və ixracdan
ibarətdir.
Qurultay:
1. Güney Azərbaycan İstiqlal Partiyasının ən yüksək qərarverici orqanı, qurultayıdır.
2. Qurultay, üzvlərin və ya üzvlərin qurultay üçün seçdiyi nümayəndələrin 2/3 iştirakı ilə rəsmiyyət tapır.
3. Qurultayın qərarları iştirakçıların 2/3 müsbət səsi ilə rəsmiləşir.
4. Qurultay her 2 ildən bir keçirilir.
5. Fövqəladə qurultay üçün 2/3 idarə heyətinin müsbət səsi ilə çağrılış verilir.
GAIP Icariyyə Heyətinin tərəfindən:
GAİP Sözçüsü: Saleh İldırım 05.12.2004.
gaip@gaip.org
ildirim.azer@videotron.ca
www.gaip.org
Post adresi:
Guney Azerbaycan Istiqlal partisi
C.P. 1202. Maison de la post. Montreal. Quebec. H3B 3K9. Canada
اول مهر ماه روز نسل¬کشی خاموش ملل غیرفارس¬زبان
دیگر نمیخواهم به "چؤرک" نان بگویم و "آنا" را مادر بنویسم! من تورکم!
از زبان به عنوان کلید شبکههای ارتباطی و گاهی نیز سرمایه فرهنگی یاد میشود که افراد با تسلط بر آن میتوانند علاوه بر برقراری روابط اجتماعی، نوعی هویت ویژه کسب کنند. پس هویت فرد چه در سطح قومی و چه در سطح ملی تا حدود زیادی بستگی به زبانی دارد که او فرا میگیرد. وقتی که از حفظ، تقویت و توسعه فرهنگ یک جامعه سخن به میان میآید، زبان نیز به عنوان یک عامل اساسی مطرح میشود، چرا که زبان در حکم رشتهای است که فرهنگ گذشته و حال را به هم پیوند میدهد. میدانیم كه زبان وسیلهای است كه رشد بعدی كودك روی آن بنا میشود. نطفه اولیه آموزش زبان مادری در خانواده بسته میشود. پدر و مادر با نهادن کلمات اولیهای همچون "آنا"، "آتا"، "چؤرک"، "سو"، و ... بر زبان كودك، اولین آموزگاران او به حساب میآیند و راه تازهای را در رشد و تكامل فرزند خود باز میكنند. بعد از رسیدن به سن 6 سالگی و شروع دوران تحصیلی برای یک کودک، او وارد مرحله جدیدی از رشد و خودآگاهی میرسد. اما این وضع برای کودکان تورک آذربایجان که زبان مادریشان در مدارس تدریس نمیشود به گونه دیگری رقم میخورد.
كودك تورک با ورود به دوران تحصیلی در طول مدرسه خود را مثل دیگران میبیند و فكرمیكند كه تفاوتی با دیگران ندارد، كه البته ازنظرارزشهای انسانی این كاملاً درست است و باید این طورباشد. او گمان میبرد که تحصیل و آموزش به معنی یادگیری زبانی غیر از زبان مادری اوست که این امری طبیعی برای معلم او و سایر همکلاسیهایش به حساب میآيد. او از امروز باید به "سو"، آب بگوید و به "چؤرک" نان، به "آنا" مادر و به "آتا" پدر! اما وقتی كه وارد جامعه بزرگسالان میشود و به سنین بالاتر میرسد احساس میكند كه جامعه بین افراد تفاوتهایی قائل است و این مسئله موجب دلسردی او میشود. مشاهده شده است كه فرزندانی كه به زبان مادری آموزش میبینند هنگامی كه بزرگتر شده و به جامعه راه مییابند معمولاً كمتر دچار بحرانهای شخصیتی میشوند و خودباوریشان بیش ازكسانی است كه یا به زبان مادری آموزش ندیدهاند و یا در نیمه راه به دلایل گوناگون از تحصیل به زبان مادری منصرف شدهاند.
آموزش به زبان مادری و بومی از نظر اجتماعی و از نظر روحی و روانی در اعتماد به نفس کودکان تاثیر عمیقی میگذارد و آنها راحتتر میتوانند ابراز احساسات نموده و ارتباط فکری و زبانی راحتتری را با دیگران برقرار کنند. از نظر روانشناختی، آموزش به زبان مادری سبب درک بهتر مطالب درسی شده و پیشرفت شناختی دانشآموز را افزایش میدهد. از نظر اجتماعی سبب جذب راحتتر کودک در محیط اجتماعی گردیده و از نظر عاطفی نیز باعث بوجود آمدن پیوند عاطفی ناشی از استفاده از زبان مادری در زندگی تحصیلی میگردد. و بالاخره از نظر آموزش، استفاده از زبان مادری سبب بالا رفتن کیفیت و کمیت ارتباط درون مدرسهای و درون کلاسی میشود. برای كارشناسان بیش از پیش مسلم است در صورتی كه كودكان در مدرسه به هر دو زبان مادری و زبان رسمی آموزش ببینند به نتایج بهتری دست مییابند و از شخصیت قویتر و ثبات بیشتری در زندگی اجتماعی و خانوادگی برخوردار میشوند.
دانشآموزی كه در طول سالهای مدرسه به زبان مادری خود تحصیل میکند ضمن بهترشدن زبان مادریاش، علاوه براینكه زبان دوم را بهترفرا میگیرد، اعتماد به نفس بیشتری كسب میكند. او شناخت عمیقتری نسبت به فرهنگ و آداب و رسوم كشورش پیدا میكند و متوجه میشود كه ریشه در جایی دارد و به سهم خود دارای فرهنگ و پشتوانهای است. این فرد اگر چنانچه پس از اتمام تحصیلات دبیرستانی در جامعهای كه زندگی میكند، به هر دليلی مورد قبول واقع نشود احساس بیریشه بودن، بیفرهنگ بودن و در نتیجه کمشخصيتی و بیهویتی به او دست نخواهد داد. آموزش زبان مادری خطراتی از این دست را كاهش میدهد و به همین دلیل باید از آن استقبال كنیم و در بهترشدن و مؤثرتر بودن آن برای فرزندان عزیزمان بكوشیم. ولی اجرای این مهم به دست چه كسانی و چگونه ممکن است؟
از کجا به کجا رسیدهایم: از پایتخت فرهنگی شرق به شهر مردهها و مقبرهها!
آذربایجان و خصوصاً مرکز فرهنگی آن تبریز از دیرباز مهد دانشپژوهان و دانشجویان بوده است. حدود 700 سال پیش از این برای اولین بار در جهان نخستین شهرک دانشگاهی به نام ربع رشیدی (رشیدیه) در جوار شهر تبریز ساخته شد. همزمان با آن، دو دانشگاه دیگر یکی در سلطانیه زنجان و دیگری در شام قازان تبریز تأسیس شد. در دورههای بعد از ایلخانی نیز آذربایجان به لحاظ مرکزیت علمی همواره موقعیت ممتازی در مشرق زمین داشت. گواه این مدعا خیل بیشماری از علما، فقها، شعراء، نقاشان، خطاطان، فلاسفه، منجمان و مورخانی است که هم اکنون قبور آنها در مقبره شعرا، مقبره اولیا و مقبره مشایخ تبریز قرار دارند.
در اوایل دوره قاجاریه که آخرین حکومت تورکهای آذربایجان بر ممالک محروسه (ایران) میباشد، تبریز بعنوان یک شهر شرقی دارای مدارس سنتی بنام مکتب بود. نخستین دانشگاه ممالک محروسه در اواسط دوره ناصرالدین شاه قاجار به کمک آمریکائیها در اورمیه تأسیس شد. در این سالها، مدرسه دارالفنون تبریز مشهور به مدرسه دولتی مظفری بسال 1255 شمسی بعنوان مدرسه اعیان و اشراف تبریز تأسیس شد. اولین مدرسه به سبک جدید توسط میرزا حسن رشدیه به سال 1267 شمسی در تبریز بنیانگذاری شد که کتابهای «آنا دیلی» و «وطن دیلی» که هر دو به زبان تورکی آذربايجانی نوشته شده بودند در اين مدرسه تدریس میگردیدند. حتی مدارس تهران آنزمان نیز به دست آذربایجانیهای مقيم تهران و سلاله تورک قاجار بنا شده بودند که در همه این مدارس به زبان مادری آموزش داده میشد.
لکن، با روی کار آمدن رضا پهلوی (دومين شووينيست، فاشيست و نژادپرست فارس بعد از فردوسی!) سیاست فرهنگی جدیدی بر علیه آذربایجان در دستور کار دولت قرار گرفت که نخستین نتیجه آن حذف آموزش به زبان مادری در مدارس بود. رضا پهلوی با تغيير نام ممالک محروسه به پرشييا (فارسستان) و سپس ايران، ممالک محروسه را معادل کشور فارسها و آريايیها نموده و در نتيجه تورکی حرف زدن در سر کلاسهای درس ممنوع شد و دستور داده شد که «هر کسی از این به بعد در سر کلاس تورکی حرف بزند افسار الاغ بر او بسته و در طویله بیاندازند». همچنین مقرر شد که «هر کس به زبان تورکی از معلم خود سوال کند باید جریمه نقدی به نفع توسعه زبان فارسی بپردازد».
ادامه این سیاست تا به امروز نیز ادامه دارد که در نتییجه آن استانهای آذربایجان در رده بیست و یکم از نظر درصد باسوادان بین استانهای کشور قرار گرفته است. آذربایجان در هیچ دورهای از تاریخ به اندازه دوره هشتاد ساله اخیر در پیشگاه اجداد افتخارآفرین خود سرافکنده نبوده است. چند سال پیش دکتر محمد علی حسین پور فیضی رئیس دانشگاه تبریز در کنگره بررسی مسائل آذربایجان آمار تکان دهندهای ارائه داد. وی گفت در آذربایجان شرقی از هر 100000 نفر اهالی تنها 67 نفر از کنکور ورودی دانشگاه قبول میشوند، حال آنکه متوسط این رقم برای کشور 109 نفر و برای مناطق فارسنشین 135 نفر میباشد. با این حساب تعداد با سوادان فارسزبان بیش از دو برابر تعداد تحصیلکردگان تورک بوده و در نتیجه فارسزبانان امکانات مادی و معنوی کشور را به سمت مناطق فارسنشین کشور سوق داده و امور اقتصادی، فرهنگی، سیاسی، اجتماعی، قانونگذاری، قضایی و اجرایی کشور در انحصار فارسزبانان قرار میگیرد که به عینه شاهد آن هستيم!
دولت باید امکانات اجرایی آموزش به زبان مادری را فراهم کند!
در پنجاه و پنجمین نشست عمومی سازمان ملل، که ریاست آنرا ژئن کاوان (Jan Kavan) وزیر اسبق امور خارجه جمهوری چک بر عهده داشت، وی اعلام کرد: «سازمان ملل و یونسکو در جستجوی راهی برای حفظ زبانها به عنوان میراث مشترک بشری هستند و سیستم آموزشی چندزبانه را به کشورها توصیه میکنند». کاوان افزود:« زبان مادری به عنوان ابزار ارتباطی نقشی بسیار مهم در تکوین شخصیت افراد دارد و روز جهانی زبان مادری، اعلامیه جهانی تنوع فرهنگی و محافظت از بینش سنتی مردم میباشد». همچنین كویچیرو ماتسورا مدیر كل یونسكو در پیامی در 21 فوریه به مناسبت روز جهانی زبان مادری پیشنهاد كرد: «زبانهای مادری باید از همان ابتداییترین سنین در نظامهای آموزشی مورد عنایت قرار گیرند». از کشورهای عضو سازمان ملل که سیستم آموزشی چند زبانه را به کار گرفتهاند، سوئیس، نروژ، هلند و هند نمونههای موفقی هستند که با استفاده از این سیستم، به اهداف یونسکو جامه عمل پوشانیده و مردم را به فراگیری چند زبان ترغیب نمودهاند.
با وجود به رسمیت شناخته شدن حق تحصیل به زبان مادری برای اقوام در اصول 15 و 19 قانون اساسی کشور و استفاده از این اصول در مورد اقلیتهایی همچون ارامنه پنجاه هزار نفری کشور به نظر میرسد که حاکمیت نه تنها قصد اجرای این اصول برای 35 میلیون ملت تورک آذربایجان و سایر ملل ساکن کشور را ندارد، بلکه، به روشهای مختلف در صدد آسمیله کردن و از بین بردن زبان و فرهنگ آنها میباشد. علیرغم عضویت کشور در سازمان ملل متحد و امضای تعهدات بینالمللی مبنی بر عدم تعرض بر هویت ملی و قومی که جزو حقوق اولیه هر انسانی است و در حالی که حاکمیت ادعای رهبری جهان اسلام را دارد و داعیهدار گفتگوی تمدنها میباشد، کمترین اهمیتی برای احقاق حقوق ملل غیرفارس کشور قائل نیست. دولت و حاکمیت هیج امکاناتی در راستای تحصیل به زبان مادری ملل ساکن کشور فراهم نکرده و کانال تلویزیونی به زبان اصیل آنها تأسیس نمیکند! آنها را از داشتن مطبوعات به زبان مادری خود محروم کرده و اجازه هیچ گونه عرض اندام برای فرهنگ باشکوه آنها نمیدهد. با توجه به وضعیت حاضر چه باید کرد؟
ملت آذربایجان ساکت نخواهد نشست: هارای، هارای من تورکم!
ملت آذربایجان، قریب به 25 سال بعد از خیزش ضد ارتجاعی و دمكراسی خواهانه خود به رهبری حزب خلق مسلمان و رهبر فقید آن مرحوم آیت الله شریعتمداری و 60 سال بعداز سركوب حكومت ملی به رهبری شهید سیّد جعفر پیشهوری بار دیگر در اعتراضی فراگیر یك گام به تکامل پروسه مبارزات ملی و حق تعیین سرنوشت سیاسی و ملی خود نزدیك شد. خیزش اعتراضی خرداد ماه 1385 ملت آذربایجان و جنبش ییشرو دانشجویی آن با اعتراض به كاریكاتور توهینآمیز روزنامه ایران آغاز شد. ولی، چنانچه اكثر آگاهان امور نیز متفق القولند، تداوم این اعتراضات فراتر از یك كاریكاتور بوده و ریشه در مسائل عمیق اجتماعی، فرهنگی و تبعیضات اقتصادی و سیاسی دارد.
آری، ملت آذربایجان در راستای حفظ هویت ملی آذربایجان اعتراض و فریاد هویتطلبی خود را با راه و منش مسالمتجویانه به گوش حاکمیت کشور و جهانیان رساند كه چگونه ملتی 35 میلیونی را از حقوق اولیه و انسانی خود كه همانا تحصیل به زبان مادری است محروم كردهاند و در عصری كه كرامت انسانی در سرلوحه شعارهای نهادهای مدنی دنیا و نیز سازمان ملل متحد قرار گرفته است ملتی را در زیر انواع تحقیرها و توهینها سركوب کرده و زبان و فرهنگشان را نابود کرده و آنها را بسمت آسیمیلاسیون سوق میدهند تا به خیال خود ملتی یكدست در زیر لوای فرهنگ و زبان فارسی فراهم سازند و با قومكشی و امحای فرهنگهای دیگر ملل ساکن در کشور به نفع یك قوم خاص و اقليت بيست درصدی فارسزبان کشور به صحنهگردانی بپردازند و دم از اتحاد سه کشور فارسزبان افغانستان، تاجیکستان و ایران بزنند!
از این رو لازم است که با بینشی وسیع از این به بعد به احیای حقوق اولیه خود بپردازیم و بیش از بیش توجه جهانیان و دیدبانان حقوق بشر را به عدم تحصیل به زبان مادری 35 میلیون تورک آذربایجان در ایران معطوف کنیم. انتخاب روز اول مهر بعنوان روز نسلکشی خاموش ملل غیرفارسزبان کشور از طرف فعالین حرکت ملی آذربایجان میتواند قدمی در احقاق حقوق اولیه و انسانی غیرفارسزبانان و خصوصاً ملت تورک آذربایجان باشد. در این روز لازم است که همه کسانی که به زبان مادری خود علاقهمند بوده و خواهان حفظ و پویایی آن هستند از رفتن به مدارسی که در پی نسلکشی خاموش ملل غیرفارسزبان کشور میباشند خودداری کنند. اینکار بنا به دلایل زیر میتواند انجام گیرد:
- جلب حمایتهای مادی و معنوی سازمان ملل در تحصیل به زمان مادری ملت تورک آذربایجان
- متوجه کردن جوامع جهانی، مدافعین حقوق بشر و خبر گزاریها به وجود ملل غیرفارس در ایران و نظام حکومتی فاشیستی-آپارتایدی فارس
- جلوگیری از هرگونه تحریف، تخریب و مصادره خواستههای حرکت ملی آذربایجان از طرف شوونیزم فارس خارجی و داخلی و تأکید بر خواست آموزش به زبان مادری و به رسمیت شناخته شدن زبان تورکی آذربایجانی در کشور
با پی بردن به اهمیت این روز ما میتوانیم اعتراضات مدنی خود را نسبت به آپارتاید فارس اعلام نموده و فریاد سرکوب شده ملل غیرفارس کشور علی الخصوص ملت تورک آذربایجان را به همه دنیا برسانیم. لذا، از تمامی آذربایجانیها و ملت بزرگ تورک ساکن کشور خواستار همراهی با این امر مهم و عدم رفتن به مدارس در روز گشایش مدارس و دانشگاهها (اول مهرماه) هستیم.
فعالان فرهنگی-سیاسی حرکت ملی آذربایجان – ......................

